Rynek pracy pod presją. Firmy wskazują na brak kompetencji i malejącą dostępność pracowników

Polski rynek pracy stoi dziś przed wyzwaniami, które mogą znacząco ograniczyć rozwój wielu firm — zwłaszcza tych z branż produkcyjnych i technologicznych. W opublikowanym 17 listopada 2025 r. raporcie PARP wskazano kluczowe problemy: niedobór pracowników, rosnące wymagania kompetencyjne i konieczność aktywizacji grup dotychczas mniej zaangażowanych.

Niedobór pracowników i coraz wyższe wymagania wobec rynku pracy

Mimo że według najświeższych danych osoby bezrobotne stanowią tylko część rynku — we wrześniu 2025 r. stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 5,6% — wiele firm deklaruje, że brakuje im kandydatów z odpowiednimi umiejętnościami. Jak wynika z raportu:

• 82% małych i średnich firm przyznaje, że trudno im znaleźć pracowników — zarówno jeśli chodzi o proste stanowiska, jak i specjalistów. 
• Szczególnie duże braki występują w obszarach technicznych, inżynieryjnych, produkcyjnych oraz logistycznych.

To znaczący problem w sektorach, gdzie kluczową rolę odgrywa ciągłość produkcji, precyzja i specjalistyczna wiedza — m.in. w przemyśle, automatyce, maszynach, obróbce czy logistyce.

Kompetencje cyfrowe i miękkie stają się priorytetem

W nowej rzeczywistości coraz rzadziej wystarczy klasyczne wykształcenie. Firmy szukają osób z konkretnymi umiejętnościami:

• Umiejętności twarde (techniczne) są najczęściej wskazywane jako kluczowe — 72 % wskazań przy rekrutacji. Dotyczy to zwłaszcza branż technicznych, budowlanych, handlowych oraz transportu. 
• Jednocześnie kompetencje cyfrowe i znajomość technologii, w tym tych związanych ze sztuczną inteligencją, to obszary krytyczne — aż 84,2 % MŚP wskazało na ich deficyty, a 46,3 % uznało je za krytyczne. 
• Jeśli chodzi o kompetencje miękkie — odporność na stres, gotowość do pracy zespołowej i kreatywność — dla wielu pracodawców stają się równie ważne, zwłaszcza w środowiskach wymagających elastyczności i adaptacji. 

W praktyce oznacza to, że firmy coraz częściej poszukują pracowników, którzy nie tylko mają twarde kwalifikacje, ale również potrafią się uczyć, adaptować i współpracować w dynamicznym środowisku — co w dobie automatyzacji i cyfryzacji nabiera kluczowego znaczenia.

Elastyczność i atrakcyjność oferty pracy rosną na znaczeniu

Z raportu PARP wynika, że kandydaci — szczególnie młodsi — bardziej doceniają elastyczność zatrudnienia niż stabilność w jednym miejscu pracy:

• 69% respondentów uważa elastyczne godziny pracy za istotny atut, a 53% – możliwość pracy zdalnej.
• Tylko 5% ankietowanych deklaruje chęć pozostania u jednego pracodawcy przez wiele lat.

To znak, że rynek pracy w Polsce jest dziś bardziej dynamiczny — a firmy, które chcą przyciągnąć talenty, muszą oferować coś więcej niż pensję: elastyczne warunki, rozwój zawodowy i przyjazne środowisko.

Co to oznacza dla przemysłu, automatyzacji i technologii?

Sytuacja przedstawiona przez PARP stawia wyzwania, ale też otwiera szerokie możliwości — zwłaszcza dla sektorów technologicznych, automatyki, robotyki i przedsiębiorstw produkcyjnych:

• Automatyzacja i robotyzacja mogą być najlepszą odpowiedzią na deficyt pracowników — firmy, które zainwestują w nowoczesne systemy, mogą uniezależnić się od trudnej sytuacji na rynku pracy.
• Szkolenia i rozwój kompetencji (zarówno technicznych, jak i cyfrowych) stają się strategicznym zasobem — firmy, które aktywnie kształcą pracowników, zysują przewagę.
• Elastyczne modele zatrudnienia i nowe formy pracy — praca hybrydowa, skrócony tydzień, praca projektowa — mogą przyciągać specjalistów, szczególnie młodsze pokolenia.
• Współpraca z sektorem edukacji i instytucjami szkoleniowymi — by nadążyć za zmianami w wymaganiach, firmy muszą być aktywne we wspieraniu kształcenia ustawicznego i rozwoju talentów.

Wnioski

Rynek pracy w Polsce zmienia się bardzo szybko. Niedobór pracowników, rosnące wymagania kompetencyjne i rosnące oczekiwania względem warunków zatrudnienia zmuszają firmy do reorientacji strategii. Dziś nie wystarczy mieć ludzi — trzeba mieć ludzi z odpowiednimi umiejętnościami, gotowych do ciągłego rozwoju.

Dla przedsiębiorstw z branży przemysłowej, produkcyjnej, technologicznej i automatycznej oznacza to jedno: inwestycja w kompetencje i automatyzację staje się warunkiem przetrwania i rozwoju.