ABC Metali - Obróbka plastyczna metali

Obróbka plastyczna to metoda obróbki metali mająca na celu trwałą zmianę kształtu (gięcie blach) i wymiarów obrabianego przedmiotu (cięcie), jak i również zmianę struktury, poprzez działanie sił zewnętrznych (wyoblanie).

Wykorzystuje ona jedną z cenniejszych własności metali, jaką jest ich zdolność do odkształceń trwałych, czyli plastycznych. Umożliwia ona przeróbkę odlanych wlewków na różnego rodzaju półwyroby, jak blachy, pręty i kształtowniki, oraz produkcję szeregu wyrobów metalowych, jak nity, śruby itp. W porównaniu z obróbką skrawaniem wymaga użycia znacznie mniejszej ilości obrabiarek oraz powoduje powstawanie znacznie mniej odpadów materiałowych.

Proces kształtowania może przebiegać na zimno (odkształcenie plastyczne osiągane jest w temperaturze niższej od temperatury rekrystalizacji) oraz na gorąco (odkształcenie plastyczne osiągane jest w temperaturze wyższej od temperatury rekrystalizacji). Klasyfikacja ta zależy od temperatury rekrystalizacji (odkuwki) odkształcanego metalu, ale również od prędkości odkształcenia w odniesieniu do prędkości rekrystalizacji.

Rozwój obróbki plastycznej w Polsce, zwłaszcza walcownictwa, postępował równolegle z rozwojem hutnictwa. Obecnie obróbka plastyczna metali jest szeroko stosowana w hutnictwie i w przemyśle metalowym w postaci walcownictwa, kuźnictwa, tłocznictwa, ciągarstwa itp. Obróbka plastyczna polepsza własności mechaniczne i strukturę materiału, powodując rozdrobnienie gruboziarnistej struktury odlewu, rozciągnięcie skupionych zanieczyszczeń niemetalicznych oraz sprasowanie drobnych porów i pęcherzy.

Fot.: Archiwum

W obróbce plastycznej metali wyróżnić możemy: 

• Kształtowanie brył: kucie, walcowanie, ciągnienie, wyciskanie,
• Kształtowanie blach: cięcie (wycinanie laserowe, wycinanie plazmowe, cięcie piłą, cięcie wodą) gięcie (gięcie blach, gięcie drutu), formowanie elektrodynamiczne, tłoczenie, walcowanie,
• Inne: nagniatanie, nitowanie, łączenie wybuchowe, łączenie bez-nitowe,