Polski rynek pracy najlepszy w Unii Europejskiej

Zasoby pracy w Polsce niemal w pełni wykorzystane.

Polski rynek pracy jest dziś najbardziej napięty w całej Unii Europejskiej. Według najnowszych danych Eurostatu, tzw. luz na rynku pracy (labour market slack) wynosi w Polsce zaledwie 5,0 proc., podczas gdy średnia dla UE to aż 11,7 proc.. Oznacza to, że Polska ma najmniejsze niewykorzystane zasoby pracy wśród wszystkich państw Wspólnoty.

Co oznacza „luz na rynku pracy”?

Wskaźnik ten pokazuje, jaki potencjał pracy pozostaje niewykorzystany – obejmuje nie tylko osoby bezrobotne, ale też te, które chciałyby pracować więcej (np. niepełnozatrudnionych) lub są gotowe do pracy, lecz jej chwilowo nie poszukują.

Innymi słowy: im niższy poziom luzu, tym trudniej firmom znaleźć pracowników. W Polsce ten bufor bezpieczeństwa jest już niemal wyczerpany.

Polska liderem, Hiszpania na końcu stawki

W 2024 r. luz na rynku pracy w UE wynosił średnio 11,7 proc., co odpowiada 26,7 mln osób w wieku 15–74 lata, których potencjał zawodowy pozostaje niewykorzystany.
W Polsce to zaledwie 5 proc. – mniej niż:

• Malta (5,1 proc.),

• Słowenia i Węgry (po 6,3 proc.),

• i zdecydowanie mniej niż Hiszpania (19,3 proc.), Finlandia (17,9 proc.) czy Szwecja (17,8 proc.).

Od 2015 roku Polska zredukowała luz z 13,1 proc. do 5,0 proc., podczas gdy w całej Unii spadł on z 18,6 proc.

Młodzi nadal z większym dystansem do rynku

W grupie wiekowej 15–24 lata luz jest naturalnie wyższy. W Polsce wynosi 16,6 proc., co – choć trzykrotnie więcej niż w całej populacji – nadal jest jednym z najniższych wyników w UE (średnia unijna to 28 proc.).

Dla porównania:

• w Szwecji luz wśród młodych sięga aż 50,1 proc.,

• w Czechach i Niemczech – ok. 14 proc.

Polska notuje poprawę – jeszcze w 2021 r. wskaźnik ten wynosił 17,5 proc.

Coraz mniej rezerw pracy

W 2024 r. tylko 0,2 proc. rozszerzonej siły roboczej w Polsce stanowiły osoby poszukujące pracy, ale chwilowo niedostępne, a 1,1 proc. – dostępne, lecz jej nieposzukujące.
W całej UE ten drugi odsetek jest ponad dwukrotnie wyższy – 2,7 proc.

To dowód, że polski rynek pracy działa na granicy swoich możliwości. Bezrobocie zbliża się do naturalnego poziomu, a ukryte rezerwy – np. osoby bierne zawodowo z powodów opiekuńczych lub zdrowotnych – są trudne do szybkiego uruchomienia.

Co dalej?

Obecnie, gdy gospodarka wychodzi z okresu spowolnienia, lekki oddech na rynku pracy nie stanowi zagrożenia. Ale w miarę ożywienia aktywności gospodarczej może się to szybko zmienić.

Ekonomiści ostrzegają, że kolejnym wyzwaniem stanie się brak rąk do pracy, a nie brak ofert. Firmy będą musiały walczyć o pracowników – wyższymi płacami, automatyzacją lub większą otwartością na imigrantów.

Kluczowe dane:

• 5,0 proc. – luz na rynku pracy w Polsce (najniższy w UE)

• 11,7 proc. – średni luz w Unii Europejskiej

• 16,6 proc. – luz wśród młodych Polaków (15–24 lata)

• 19,3 proc. – najwyższy luz w UE (Hiszpania)
  
  

Polska znalazła się w wyjątkowej sytuacji – niemal pełnego wykorzystania zasobów pracy. To z jednej strony dowód siły gospodarki, z drugiej – zapowiedź wyzwań, które wkrótce mogą dotknąć zarówno pracodawców, jak i cały rynek pracy.