Zbrojenia przyspieszą wzrost gospodarczy

 

Wydatki na obronność napędzą gospodarkę? Nowy impuls może zwiększyć PKB w UE

Europa wchodzi w okres wyraźnego wzrostu wydatków obronnych, który może stać się jednym z istotnych czynników napędzających gospodarkę. Analizy wskazują jednak, że skala korzyści będzie zależeć nie tylko od wysokości nakładów, ale przede wszystkim od ich struktury.

Rosnące wydatki obronne w Europie

Z danych Międzynarodowy Fundusz Walutowy wynika, że w ostatnich latach znacząco wzrósł udział państw przeznaczających ponad 2 proc. PKB na obronność – z 27 proc. w 2018 r. do niemal 40 proc. w 2024 r.

W Unii Europejskiej dodatkowy impuls zbrojeniowy ma sięgnąć 1 pkt proc. PKB w 2026 r. i 1,3 pkt proc. do 2030 r.. Polska znajduje się wśród liderów tego trendu – wydatki wzrosły z 2,2 proc. PKB w 2021 r. do ok. 4,5 proc. w 2025 r.

Inwestycje kluczowe dla wzrostu

Największy wpływ na gospodarkę mają wydatki inwestycyjne, które zwiększają zasób kapitału i wspierają produktywność. Według analiz, im większy udział inwestycji w budżetach obronnych, tym silniejszy długoterminowy efekt dla PKB.

Dodatkowo znaczenie ma współpraca europejska – wspólne zakupy i rozwój technologii mogą ograniczyć import i zwiększyć udział krajowej produkcji.

Nie każdy boom zbrojeniowy działa tak samo

Typowy cykl zwiększonych wydatków obronnych trwa ponad 2,5 roku i podnosi ich poziom średnio o 2,7 pkt proc. PKB. Jednak wpływ na gospodarkę nie jest automatyczny.

Kluczowe znaczenie mają:

• sposób finansowania (często deficytem),
• udział importu sprzętu,
• struktura wydatków (inwestycje vs. bieżące koszty).

W ciągu kilku lat od rozpoczęcia boomu deficyt publiczny rośnie średnio o 2,6 pkt proc. PKB, a dług publiczny o ok. 7 pkt proc.

Szansa dla przemysłu w Polsce

Dla Polski kluczowe będzie, jaka część wydatków pozostanie w krajowej gospodarce. Choć nakłady na sprzęt wojskowy znacząco wzrosły, duża część zamówień trafia do zagranicznych dostawców.

Największy potencjał dla wzrostu mają:

• produkcja komponentów,
• serwis i modernizacja sprzętu,
• infrastruktura i oprogramowanie,
• działalność badawczo-rozwojowa.

To właśnie te obszary mogą budować trwałą wartość dodaną w gospodarce.

Efekt rozlewania się w Europie

Impuls zbrojeniowy działa także pośrednio. Wzrost wydatków obronnych u partnerów handlowych przekłada się na wyższy popyt w całej gospodarce.

Szacuje się, że wzrost wydatków obronnych o 1 proc. PKB w krajach rozwiniętych może zwiększyć ich PKB o ok. 0,2 proc. Efekt ten jest silniejszy w zintegrowanych regionach, takich jak UE.

Nowy motor wzrostu – ale warunkowy

Rosnące wydatki obronne mogą stać się ważnym impulsem dla europejskiej gospodarki, jednak ich skuteczność zależy od sposobu realizacji.

Dla Polski oznacza to konieczność większego zaangażowania krajowego przemysłu i budowy kompetencji technologicznych. Bez tego znacząca część potencjalnych korzyści może zostać poza gospodarką.