Liny stalowe – smarować czy nie smarować?

Z zagadnieniem smarowania lin stalowych mierzy się wielu ich użytkowników, a odpowiedź na pytanie: Czy na pewno powinno się je smarować? wcale nie jest taka oczywista.

Podejmując decyzję w tej kwestii, zawsze należy pamiętać, że prawidłowa konserwacja lin może nawet kilkukrotnie wydłużyć ich żywotność.

Oto co radzi ekspert w temacie konserwacji lin - firma PFEIFER, która od ponad 440 lat zajmuje się m.in. ich produkcją.

Funkcje smaru w linach

Smar w linach pełni bardzo ważne funkcje. Najważniejsze z nich to:

• niweluje tarcie wewnętrzne w czasie produkcji lin i w trakcie ich użytkowania, co zmniejsza ryzyko pękania drutów,
• zabezpiecza linę przed korozją,
• sprawia, że lina płynniej pracuje na kołach czy rolkach prowadzących urządzenia, dzięki czemu możemy uniknąć m.in. skręcania się liny, a co za tym idzie - skręcania się zblocza hakowego.

Smarowanie lin w trakcie produkcji

Produkcja i przetwarzanie materiałów to procesy generujące tarcie, którego skutkiem jest wysoka temperatura. Tarcie może przyczyniać się również do powstawania uszkodzeń materiału. Podobne zjawiska zachodzą w procesie produkcji lin stalowych PFEIFER, gdzie z pojedynczych drutów zwijane są splotki, a te z kolei zamykane są wokół rdzenia liny. W tym przypadku, nie stosując chłodziwa lub środka smarującego, możemy uzyskać już w samym procesie produkcji wyrób uszkodzony w takim stopniu, że nie będzie spełniał on obowiązujących standardów użytkowania.

Wniosek nasuwa się więc sam - użycie smaru w trakcie produkcji lin stalowych jest konieczne, co znalazło potwierdzenie w kilkusetletnim doświadczeniu firmy PFEIFER.

Smarowanie lin w trakcie użytkowania

Kolejnym zagadnieniem, z którym spotykamy się w naszej pracy, jest pytanie: Czy linę trzeba smarować po produkcji, w trakcie jej użytkowania, czy też może smar zaaplikowany podczas produkcji jest wystarczający?

Firma PFEIFER, jako niekwestionowany lider w produkcji lin, odpowiada jednoznacznie - smar z produkcji liny nie wystarczy na zaprojektowaną jej żywotność. Nawet liny z rdzeniem włókiennym lub syntetycznym, gdzie już sam rdzeń pełni rolę „magazynu” dla smaru, potrzebują odpowiedniej konserwacji smarem w trakcie użytkowania.

Czym smarować?

Sprawa nie jest oczywista, jeżeli spojrzymy na rynek środków smarujących, ich ilość i różnorodność. Dlatego obowiązuje tu jedna zasada - temat należy zawsze konsultować z producentem lin. Pomoże on dobrać odpowiedni smar, aby uniknąć niechcianych sytuacji. Bywa bowiem np. tak, że smar użyty do produkcji wchodzi w reakcję chemiczną z tym zastosowanym przez użytkownika, co może skutkować m.in. zbrylaniem się smaru i odpadaniem z liny.

Można się spotkać z różnymi smarami przeznaczonymi do lin stalowych. Jednak po ich zastosowaniu skutki bywają różne. Dlatego czasami użytkownicy uważają, że jednak smarowanie lin stalowych nie ma większego sensu, a wręcz jest szkodliwe. Bardzo ważną sprawą jest, żeby taki środek smarujący posiadał w swoim składzie tzw. penetrant, który umożliwi wniknięcie smaru do wnętrza liny i penetrację jej wewnętrznych struktur.

W czasie produkcji liny smar jest aplikowany osobno na wszystkie jej komponenty (druty i splotki), co pozwala na jego dotarcie do każdej części liny. W przypadku ponownego smarowania przez użytkownika, nie możemy liny rozmontować na komponenty, dlatego niezbędny jest tu wspomniany penetrant w składzie smaru.

Lina może być nasmarowana środkiem o różnych właściwościach - od smaru „lekkiego” do intensywnego. Jeżeli smar jest nieodpowiednio dobrany do naszych potrzeb, np. jeżeli lina jest nasmarowana zbyt intensywnym środkiem, a nasza aplikacja tego nie potrzebuje, to możemy mieć problemy z żywotnością liny oraz jej brudzeniem się, ponieważ wszystko, co unosi się w otoczeniu, będzie przywierać do jej powierzchni. I właśnie brudzenie się liny, spowodowane przecież niczym innym, jak doborem złego smaru, często używane jest jako kolejny argument przez przeciwników stosowania smaru w ogóle.

PFEIFER jako doświadczony producent lin, kładzie szczególny nacisk na współpracę użytkownika z producentem w zakresie konserwacji liny. 

Fot. Smary o różnych właściwościach – od smaru „lekkiego” (po lewej) do intensywnego (po prawej)

W jaki sposób oraz jak często smarować? 

Bez odpowiedzi na te pytania nie można mówić o pozytywnych skutkach smarowania lin.

Technika smarowania jest równie ważna jak sam smar, dlatego w tej kwestii zawsze należy stosować się do wskazówek producenta (w galerii szczegółowe instrukcje). Częstotliwość smarowania z kolei jest zawsze uzależniona od konkretnego środowiska pracy, w jakim lina funkcjonuje. Inne odstępy czasu między smarowaniem będą zalecane dla lin pracujących w ogrzewanych i wentylowanych halach, inne - dla warunków zewnętrznych, a inne - dla suwnic procesowych, gdzie występuje wysoka temperatura. 

Podsumowując, kiedy lina jest sucha i/lub zaczynają się na niej pojawiać zalążki korozji, to jest to oznaką, że smar powinien być uzupełniony.

Podsumowanie

• Liny stalowe „pracujące” należy smarować w trakcie użytkowania, podnosi to ich żywotność o kilkadziesiąt procent.
• Liny stalowe trzeba smarować odpowiednimi smarami zgodnymi z wytycznymi producenta oraz dostosowanymi do naszego środowiska pracy
• Liny należy smarować w odpowiedni sposób oraz z odpowiednią częstotliwością.