Globalny handel rośnie mimo ceł

 

Sztuczna inteligencja nabędza globalny handel

Światowy handel towarami nadal rośnie, mimo że globalna polityka handlowa staje się coraz bardziej restrykcyjna. Jednym z głównych motorów wzrostu jest dynamicznie zwiększający się popyt na sprzęt wykorzystywany w rozwoju sztucznej inteligencji. Korzysta na tym również Polska, która w krótkim czasie znacząco zwiększyła eksport komputerów i serwerów.

Globalna polityka handlowa coraz bardziej restrykcyjna

Początek 2026 r. przyniósł dalsze zaostrzanie polityki handlowej. Wspólny indeks WTO i MFW mierzący aktywność w polityce handlowej 197 gospodarek osiągnął najwyższy poziom od początku prowadzenia pomiarów w 2010 r.

W okresie od stycznia do maja 2026 r. indeks wynosił średnio 412 pkt., wobec 214 pkt. w 2024 r. i był o około jedną czwartą wyższy niż średnio w 2025 r. Za wzrost odpowiadały przede wszystkim działania ograniczające handel, w tym podwyżki ceł, zakazy importu oraz ograniczenia ilościowe.

Według WTO wartość światowego importu objętego nowymi restrykcjami zwiększyła się w ciągu roku czterokrotnie, osiągając najwyższy poziom w historii 15-letniego monitoringu.

Sprzęt dla AI napędza światowy handel

Rosnące bariery handlowe nie przełożyły się jednak na załamanie wymiany towarowej. W I kwartale 2026 r. światowy wolumen handlu towarami zwiększył się o 3,5 proc. względem poprzedniego kwartału. Z kolei wartość światowego importu w okresie styczeń-maj była o 10,7 proc. wyższa niż rok wcześniej.

Za znaczną część tego wzrostu odpowiada sprzęt związany z rozwojem infrastruktury AI. Import komputerów i serwerów, ich części oraz układów scalonych zwiększył się w ciągu roku aż o 61 proc.

Ta grupa produktów odpowiadała za 4,7 pkt. proc. z 10,7 pkt. proc. wzrostu wartości światowego importu. Oznacza to, że niemal połowa wzrostu światowego handlu w analizowanym okresie była związana właśnie z infrastrukturą potrzebną do rozwoju centrów danych i sztucznej inteligencji.

Znaczenie tej kategorii szybko rośnie. Jej udział w światowym imporcie w ciągu dwóch lat podwoił się. Dla porównania, pozostała elektronika odpowiadała za około 2 pkt. proc. wzrostu, a kruszce i paliwa za około 2,5 pkt. proc.

Cła nie zatrzymały inwestycji w AI

Wzrost handlu sprzętem dla AI pokazuje również, że polityka celna nie oddziałuje w taki sam sposób na wszystkie grupy produktów. W 2025 r. amerykańskie cła były w dużej mierze skoncentrowane na towarach konsumpcyjnych, podczas gdy część dóbr inwestycyjnych została objęta wyłączeniami.

W efekcie efektywna stawka celna w USA na produkty związane z AI wynosiła pod koniec 2025 r. około 4,5 proc., podczas gdy dla pozostałych towarów było to 12,1 proc. Około 69 proc. importu produktów związanych z AI korzystało z wyłączeń.

To istotne, ponieważ rozwój centrów danych, infrastruktury obliczeniowej i systemów AI wymaga ogromnych nakładów inwestycyjnych. Dopóki popyt na tego typu wyposażenie pozostaje wysoki, bariery celne nie muszą prowadzić do spadku wartości wymiany handlowej.

Polska coraz mocniejsza w eksporcie komputerów i serwerów

Trend jest wyraźnie widoczny także w Polsce. Komputery i serwery stały się w I połowie 2026 r. drugą najważniejszą kategorią polskiego eksportu, ustępując jedynie częściom samochodowym.

Wartość ich eksportu zwiększyła się rok do roku o 53 proc., osiągając 6,1 mld euro. Jeszcze w 2024 r. produkty te zajmowały dopiero siódme miejsce wśród najważniejszych kategorii polskiego eksportu.

Największymi odbiorcami były europejskie rynki związane z rozwojem centrów danych. Eksport do Holandii wzrósł o 62 proc., do Niemiec o 55 proc., do Irlandii aż o 209 proc., a do Szwecji o 106 proc.

Polska zwiększa więc swoją obecność w europejskim łańcuchu dostaw infrastruktury cyfrowej. Jednocześnie tempo wzrostu eksportu komputerów i serwerów w Polsce było wyższe niż średnia unijna, która wyniosła 34 proc.

Rosną także polskie zakupy podzespołów

Dynamicznie zwiększał się również import sprzętu komputerowego i podzespołów do Polski. W I połowie 2026 r. wzrósł on o 39 proc. Szczególnie mocno zwiększył się import z Chin – o 55 proc. – oraz z Tajwanu, skąd wzrósł aż pięciokrotnie.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że Polska jest wyłącznie miejscem reeksportu azjatyckiego sprzętu. Z dostępnych danych wynika, że istotnym elementem wzrostu były skonfigurowane systemy serwerowe, których eksport zwiększył się o 119 proc. rok do roku. Jednocześnie Polska niemal nie importuje takich gotowych systemów.

Może to wskazywać na rosnącą rolę krajowych firm zajmujących się konfiguracją, integracją i dystrybucją infrastruktury serwerowej. Ostateczna ocena tego procesu będzie jednak możliwa dopiero po uwzględnieniu danych dotyczących produkcji sprzedanej.

Polska korzysta na boomie inwestycyjnym, ale pojawia się ryzyko

Łączny polski eksport w I połowie 2026 r. zwiększył się o 4,64 proc., do 191,7 mld euro. Jednocześnie import wzrósł o 5,1 proc.

Na tle całego handlu szczególnie wyróżnia się więc infrastruktura związana ze sztuczną inteligencją. Wzrost eksportu komputerów i serwerów może być dla Polski szansą na umocnienie pozycji w europejskich łańcuchach dostaw centrów danych i technologii cyfrowych.

Jednocześnie rosnąca zależność wyników handlu od jednej grupy produktów oznacza również ryzyko. Jeżeli globalne inwestycje w AI wyhamują albo sprzęt komputerowy zostanie objęty dodatkowymi restrykcjami handlowymi, dynamika polskiego eksportu może szybko osłabnąć.

 

Obecne dane pokazują zatem, że globalny protekcjonizm nie zatrzymał handlu, ale coraz wyraźniej zmienia jego strukturę. W 2026 r. jednym z najważniejszych beneficjentów rosnącej wymiany pozostaje infrastruktura potrzebna do rozwoju sztucznej inteligencji, a Polska coraz mocniej wpisuje się w ten trend.