Europa chce uniezależnić się od importu półprzewodników

Europa pozostaje silnie uzależniona od importu półprzewodników i komponentów wykorzystywanych do ich produkcji. W obliczu rosnących napięć geopolitycznych oraz ryzyka zakłóceń dostaw Komisja Europejska chce wzmocnić własny przemysł półprzewodnikowy. Nowa inicjatywa Chips Act 2.0 ma zwiększyć odporność europejskiego łańcucha dostaw i ograniczyć zależność od Azji.

Europa odpowiada za niewielką część rynku

Budowa współczesnego półprzewodnika wymaga funkcjonowania niezwykle złożonego, globalnego łańcucha dostaw. Na końcowy produkt składa się ponad 1000 półproduktów, a w trakcie produkcji komponenty mogą przekraczać granice państw ponad 70 razy.

Europa ma silną pozycję tylko w wybranych segmentach tego łańcucha. Według danych Komisji Europejskiej zaledwie 9 proc. wartości globalnego rynku półprzewodników powstaje w UE. Jednocześnie import odpowiada za około 78 proc. wartości elementów i układów wykorzystywanych na europejskim rynku.

Najważniejszymi dostawcami są państwa azjatyckie, w tym Tajwan, Korea Południowa i Chiny.

Problemem nie jest jednak wyłącznie skala importu. Znacznie większe znaczenie mają wąskie gardła, czyli elementy łańcucha dostaw, których produkcja jest skoncentrowana w kilku firmach lub krajach i których szybkie zastąpienie innymi dostawcami jest bardzo trudne.

Chiny kontrolują kluczowe surowce

Przykładem takiej zależności są surowce wykorzystywane w produkcji półprzewodników.

Chiny odpowiadają za ponad 90 proc. światowej produkcji galu oraz ponad 80 proc. produkcji germanu. Materiały te znajdują zastosowanie m.in. w układach scalonych, diodach LED oraz urządzeniach wykorzystujących podczerwień.

Od 2023 r. eksport galu i germanu z Chin podlega ograniczeniom. W konsekwencji ceny niektórych surowców potrzebnych do produkcji półprzewodników wzrosły nawet dziesięciokrotnie.

Pokazuje to, że bezpieczeństwo europejskiego przemysłu elektronicznego zależy nie tylko od możliwości produkcji samych układów scalonych, ale również od dostępu do surowców i komponentów wykorzystywanych na wcześniejszych etapach procesu.

Tajwan i Korea Południowa kluczowe dla produkcji

Kolejne zależności występują na etapie produkcji zaawansowanych komponentów.

Korea Południowa odpowiada za około 42 proc. produkcji kart pamięci, natomiast praktycznie cała produkcja najbardziej zaawansowanych półprzewodników skoncentrowana jest na Tajwanie.

Dla europejskiego przemysłu oznacza to ryzyko związane z potencjalnymi zakłóceniami dostaw. Półprzewodniki są obecnie wykorzystywane praktycznie we wszystkich nowoczesnych gałęziach gospodarki – od motoryzacji i automatyki przemysłowej po energetykę, telekomunikację i elektronikę.

Problemy z dostępnością układów mogą więc szybko przełożyć się na produkcję urządzeń końcowych.

Europa ma przewagę w maszynach do produkcji chipów

Unia Europejska nie jest jednak całkowicie zależna od zagranicznych technologii.

Silną pozycję europejskie firmy mają m.in. w obszarze urządzeń wykorzystywanych do produkcji półprzewodników. Szczególne znaczenie mają holenderskie przedsiębiorstwa ASML i ASM.

ASML jest światowym liderem w produkcji najbardziej zaawansowanych maszyn litograficznych wykorzystujących technologię EUV. Urządzenia te są niezbędne do masowej produkcji najbardziej zaawansowanych układów scalonych.

Z kolei ASM ma ponad 50 proc. udziału w rynku urządzeń wykorzystywanych do osadzania warstw atomowych, czyli technologii ALD.

To właśnie takie specjalistyczne kompetencje mogą stać się podstawą budowania silniejszej pozycji Europy w globalnym łańcuchu półprzewodników.

Chips Act 2.0 ma wzmocnić europejski przemysł

Komisja Europejska chce wykorzystać istniejące kompetencje i jednocześnie zwiększyć zdolności produkcyjne UE.

Proponowany Chips Act 2.0 zakłada m.in. wzmocnienie europejskiego przemysłu półprzewodnikowego, większą koordynację pomiędzy państwami członkowskimi oraz skuteczniejsze monitorowanie łańcuchów dostaw.

Istotnym elementem ma być również zwiększenie popytu na produkty wytwarzane w Europie.

Inicjatywa została przedstawiona w czerwcu 2026 r. i znajduje się obecnie na etapie prac w Radzie UE oraz przygotowań w Parlamencie Europejskim.

Półprzewodniki są ważne także dla przemysłu

Znaczenie europejskiej polityki dotyczącej półprzewodników wykracza daleko poza sektor elektroniki.

Układy scalone są podstawowym komponentem robotów przemysłowych, sterowników PLC, systemów wizyjnych, obrabiarek CNC, czujników, napędów, systemów automatyki oraz urządzeń IoT.

Oznacza to, że problemy z dostawami półprzewodników mogą bezpośrednio wpływać na dostępność maszyn i urządzeń wykorzystywanych w europejskich zakładach produkcyjnych.

Dlatego budowanie lokalnych zdolności produkcyjnych oraz dywersyfikacja dostaw stają się elementem szerszej polityki bezpieczeństwa przemysłowego.

Europa chce ograniczyć ryzyko

Rosnące napięcia geopolityczne pokazują, że globalne łańcuchy dostaw mogą stać się narzędziem nacisku gospodarczego. Ograniczenia eksportowe dotyczące surowców czy technologii mogą w krótkim czasie zmienić warunki funkcjonowania całych sektorów przemysłu.

Dla Europy oznacza to konieczność dywersyfikacji dostaw oraz rozwijania własnych kompetencji w strategicznych obszarach.

Półprzewodniki należą do najważniejszych z nich. Bezpieczny dostęp do układów scalonych będzie miał coraz większe znaczenie dla konkurencyjności europejskiej produkcji, automatyki, motoryzacji i sektora technologicznego.

 

Chips Act 2.0 ma być kolejnym krokiem w kierunku ograniczenia tych zależności. Skuteczność tej strategii będzie jednak zależała od tego, czy europejskim deklaracjom będą towarzyszyć konkretne inwestycje i rozwój własnych zdolności produkcyjnych.