UE musi opierać się na silnej gospodarce i obronności

 

Biznes apeluje: odporność UE musi opierać się na silnej gospodarce, a nie tylko na obronności

Europejski biznes podkreśla, że budowanie odporności państw Unii Europejskiej nie może ograniczać się jedynie do inwestycji w potencjał militarny. Kluczowe są również stabilna gospodarka, konkurencyjność, skrócenie i dywersyfikacja łańcuchów dostaw oraz bliższa współpraca między państwami i regionami. Te wątki coraz częściej pojawiają się w unijnej debacie.

Odporność to nie tylko wojsko

– Odporność trzeba rozumieć szeroko. Kryzysy to nie tylko konflikty zbrojne, ale też zdarzenia takie jak pandemia czy klęski żywiołowe. W każdym takim scenariuszu gospodarka i biznes odgrywają kluczową rolę – wyjaśnia Kinga Grafa, zastępczyni dyrektor generalnej ds. europejskich w Konfederacji Lewiatan.

Eksperci zwracają uwagę, że Europa potrzebuje zarówno wzmocnionych sił obronnych, jak i sprawnych, odpornych na wstrząsy łańcuchów dostaw oraz zaufania pomiędzy biznesem a administracją publiczną.

Przykładem słabej odporności jest rynek leków. Polska w ok. 80 proc. zależy od importu substancji czynnych z Azji. Jak pokazał COVID-19, przerwanie dostaw może w praktyce pozbawić Europę dostępu do podstawowych leków.

Priorytet: konkurencyjność i mniejsza biurokracja

W centrum unijnej dyskusji znajduje się też konkurencyjność gospodarcza. Raport Mario Draghiego z 2024 roku wskazał bariery hamujące rozwój Europy, a Komisja Europejska na jego podstawie przygotowała „kompas konkurencyjności”. Trwają prace nad tzw. omnibusami – pakietami deregulacyjnymi, które mają odciążyć firmy i zatrzymać odpływ produkcji poza UE.

– To teraz w rękach Parlamentu Europejskiego i Rady, żeby te rozwiązania faktycznie pomogły firmom i wzmocniły ich pozycję na jednolitym rynku – podkreśla Grafa.

Nowy budżet UE: 2 bln euro i mocniejszy nacisk na suwerenność

Unia przygotowuje długoterminowy budżet na lata 2028–2034. Ma on wynieść ok. 2 bln euro, a celem będzie:

• szybkie reagowanie na nieprzewidziane kryzysy,
• zwiększenie suwerenności gospodarczej,
• pobudzenie inwestycji i innowacji,
• wzmocnienie pozycji Europy w obszarze czystych i inteligentnych technologii.

Jednym z kluczowych instrumentów będzie Europejski Fundusz Konkurencyjności o wartości ponad 400 mld euro. Środki mają wesprzeć cztery strategiczne obszary:

1. czystą transformację i dekarbonizację,
2. cyfryzację,
3. zdrowie, biotechnologie, rolnictwo i biogospodarkę,
4. obronność i technologie kosmiczne.

W samym obszarze obronności, bezpieczeństwa i przestrzeni kosmicznej UE planuje przeznaczyć 131 mld euro.

Nowe podejście do odporności: „całe państwo i całe społeczeństwo”

Raport Sauli Niinistö podkreśla potrzebę strategii, która łączy zdolności cywilne i wojskowe oraz angażuje wszystkie kluczowe podmioty – od administracji, przez biznes, po społeczeństwo. To podejście wspiera inicjatywa organizacji biznesowych z krajów flanki północno-wschodniej UE i NATO, które postulują partnerstwo publiczno-prywatne w inwestycjach na rzecz odporności.

– Nasz region jest szczególnie narażony na zagrożenia hybrydowe, od ataków na infrastrukturę po działania cybernetyczne. Dlatego kluczowa jest regionalna współpraca oraz włączenie biznesu, który dostarcza narzędzia niezbędne do budowania odporności – podkreśla przedstawicielka Konfederacji Lewiatan.

Finlandia wzorem odporności

Podczas EFNI jako przykład podano Finlandię, gdzie zarządzanie kryzysowe jest elementem narodowej filozofii. Model „obrony totalnej” zakłada współdziałanie państwa i firm na każdym etapie – od planowania po testowanie gotowości. Eksperci wskazują, że podobne podejście Europa powinna zastosować w takich obszarach jak:

• energetyka i magazynowanie energii,
• infrastruktura satelitarna,
• łączność,
• kluczowe łańcuchy dostaw.