Nowe regulacje - rewizja dyrektywy maszynowej 2006/42/WE

Sektor maszynowy jest kluczową gałęzią przemysłu inżynieryjnego i stanowi jeden z przemysłowych filarów gospodarki UE. Dyrektywa w sprawie maszyn jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo użytkowników tych wyrobów na rynku wspólnotowym.

Obowiązująca obecnie w UE dyrektywa 2006/42/WE ustanawia ramy regulacyjne wprowadzania maszyn na jednolity rynek, zapewniając swobodny ich przepływ w ramach rynku wewnętrznego oraz wysoki poziom ochrony użytkowników i innych osób narażonych. W 2020 roku w Komisji Europejskiej rozpoczęto prace nad rewizją obowiązującej dyrektywy. Celem rewizji jest:

• neutralizacja ryzyka wynikającego z nowych technologii przy równoczesnym umożliwieniu postępu technicznego,
• poprawa jasności prawa w odniesieniu do niektórych podstawowych pojęć i definicji w obowiązującym brzmieniu dyrektywy w sprawie maszyn,
• uproszczenie wymagań dla dokumentacji przez dopuszczanie formatów cyfrowych, a przez to zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla podmiotów gospodarczych i uzyskanie dodatkowego korzystnego wpływu na koszty środowiskowe,
• zapewnienie spójności z innymi dyrektywami i rozporządzeniami dotyczącymi produktów oraz poprawa egzekwowania przestrzegania przepisów dzięki ich dostosowaniu do nowych ram legislacyjnych,
• obniżenie kosztów transpozycji przez przekształcenie dyrektywy w rozporządzenie. 

Preferowanym wariantem strategicznym wprowadzanych zmian jest minimalizacja obciążeń dla producentów i zwiększenie bezpieczeństwa. Środki zmniejszające obciążenie dotyczą wszystkich rodzajów maszyn (są to np. wyjaśnienie istotnej modyfikacji maszyny, dokumentacja elektroniczna, dostosowanie do nowych ram prawnych, przekształcenie w rozporządzenie). Proponowane zmiany wymagań w zakresie bezpieczeństwa są ukierunkowane i ograniczają się do pewnych rodzajów maszyn, m.in. nowych technologii, maszyn specjalnych i maszyn dużego ryzyka.

Obecny wykaz maszyn dużego ryzyka zostanie dostosowany do postępu technicznego i obejmie zapewniające funkcje bezpieczeństwa oprogramowanie oraz maszyny wyposażone w systemy sztucznej inteligencji (AI). Zmianie ulegną zasady oceny zgodności maszyn zakwalifikowanych jako maszyny dużego ryzyka. Zostaną one wyszczególnione w załączniku do nowego rozporządzenia, który w razie potrzeby będzie dostosowywany do postępu technologicznego oraz do nowych ram prawnych. Projekt rozporządzenia przewiduje, że dla tych maszyn akceptowana będzie jedynie certyfikacja przez stronę trzecią (jednostkę notyfikowaną), nawet jeżeli producenci będą stosować odpowiednie normy zharmonizowane. Ocena zgodności, jedynie na podstawie kontroli wewnętrznej producenta, będzie mogła być stosowana tylko dla maszyn, których nie sklasyfikowano jako maszyny dużego ryzyka. Planowane jest również wprowadzenie przepisów, zgodnie z którym nie tylko producenci, ale również importerzy będą zobowiązani do zapewnienia zgodności wprowadzanych przez nich do obrotu produktów maszynowych.

Koniec prac i głosowanie nad projektem zgodnie z informacjami przekazanymi na ostatnim posiedzeniu Grupy Roboczej ds. Dyrektywy maszynowej MD 2006/42/WE, które odbyło się w dn. 10 listopada 2021, przewidziany jest na połowę 2022 roku.

Autorzy:
- Elżbieta Balcer - Kierownik Działu Certyfikacji w Łukasiewicz - Krakowskim Instytucie Technologicznym. Główny Specjalista ds. certyfikacji z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie związanej z systemami oceny zgodności i zarządzania jakością. Audytor systemów jakości.
- Krzysztof Wcisło - Główny Specjalista ds. certyfikacji w Łukasiewicz - Krakowskim Instytucie Technologicznym. Ekspert techniczny w zakresie oceny zgodności maszyn i urządzeń z wieloletnim doświadczeniem w jednostce certyfikujące wyroby. Audytor systemów jakości.
Redaktor: MRR