Presja płacowa słabnie

 

Presja płacowa słabnie, ale koszty pracy nadal obciążają firmy

Wzrost wynagrodzeń w Polsce stopniowo wyhamowuje, a przedsiębiorstwa coraz rzadziej deklarują planowanie podwyżek. Nie oznacza to jednak, że koszty zatrudnienia przestały być problemem. Dla większości firm pozostają one jedną z istotnych barier prowadzenia działalności.

Wynagrodzenia rosną wolniej

W czerwcu 2026 r. przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw było o blisko 6 proc. wyższe niż rok wcześniej. Tempo wzrostu płac jest jednak wyraźnie niższe niż w poprzednich latach. Dane za pierwsze półrocze potwierdzają, że dynamika wynagrodzeń stopniowo się obniża.

Według danych NBP średnie tempo wzrostu płac w gospodarce w ostatnich latach wynosiło 8,4 proc. Obecnie wzrost jest więc wyraźnie wolniejszy. Zjawisko obejmuje większość głównych sektorów gospodarki.

Największe spowolnienie widoczne jest w usługach, gdzie dynamika wynagrodzeń obniżyła się do 7,1 proc., wobec 13,6 proc. w IV kwartale 2025 r. Najmniejsza zmiana wystąpiła natomiast w budownictwie.

Firmy coraz rzadziej planują podwyżki

O słabnącej presji płacowej świadczą również plany przedsiębiorstw. W sierpniowym badaniu Miesięcznego Indeksu Koniunktury aż 92 proc. firm deklarowało utrzymanie wynagrodzeń na obecnym poziomie w ciągu kolejnych trzech miesięcy.

Podwyżki planowało zaledwie 6 proc. przedsiębiorstw. Dla porównania, w styczniu odsetek firm przewidujących wzrost wynagrodzeń był o 18 pkt. proc. wyższy.

Podobny kierunek zmian pokazują dane NBP. W II kwartale 2026 r. odsetek przedsiębiorstw planujących podwyżki w kolejnym kwartale spadł do 29 proc., podczas gdy wieloletnia średnia wynosi 34 proc. Zmniejszyła się również przeciętna wysokość planowanych podwyżek – do 4,5 proc. wobec około 6 proc. średnio w poprzednich latach.

Firmy nie tylko więc rzadziej podnoszą wynagrodzenia, ale również planowane podwyżki są mniejsze.

Koszty pracy nadal są dużą barierą

Spowolnienie wzrostu płac nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwa odczuwają znaczącą ulgę kosztową. W sierpniowym badaniu MIK 60 proc. firm wskazało koszty pracownicze jako istotną barierę prowadzenia działalności.

W I kwartale 2026 r. koszty pracy wzrosły rok do roku o prawie 7 proc. Było to mniej niż wynosi średnia wieloletnia, ale jednocześnie udział kosztów pracy w kosztach operacyjnych przedsiębiorstw pozostawał na poziomie około 15 proc.

Dla firm kluczowe znaczenie ma więc nie tylko tempo wzrostu wynagrodzeń, lecz także ich obecny poziom. Po kilku latach szybkiego wzrostu płac przedsiębiorstwa rozpoczynają kolejny okres z wysokimi kosztami zatrudnienia. Ogranicza to ich możliwości i skłonność do dalszego zwiększania wynagrodzeń.

Firmy ostrożnie podchodzą również do zatrudnienia

Ostrożność przedsiębiorstw widoczna jest także w planach dotyczących liczby pracowników. W czerwcu zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw było o 0,9 proc. niższe niż rok wcześniej.

Jednocześnie 80 proc. firm badanych w sierpniu deklarowało zamiar utrzymania dotychczasowego poziomu zatrudnienia. Przedsiębiorcy nadal częściej planowali zwiększenie zatrudnienia niż jego redukcję – średnio w ostatnich ośmiu miesiącach deklarowało to odpowiednio 11 proc. i 8 proc. firm.

Nie oznacza to jednak dynamicznego wzrostu zapotrzebowania na pracowników. Firmy pozostają przede wszystkim ostrożne i dostosowują decyzje kadrowe do aktualnej sytuacji gospodarczej.

Pracownicy rzadziej zmieniają pracę

Zmniejsza się również mobilność pracowników. W I kwartale 2026 r. 15 proc. badanych deklarowało, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy zmieniło pracę. To o 4 pkt. proc. mniej niż rok wcześniej.

Jednocześnie około 10 proc. badanych aktywnie poszukiwało zatrudnienia, czyli o 2 pkt. proc. mniej niż rok wcześniej. Wydłużył się również przeciętny czas poszukiwania pracy – z 3,3 do 4,5 miesiąca.

Mniejsza mobilność pracowników i trudniejsze znalezienie nowego zatrudnienia ograniczają ich pozycję negocjacyjną. Jest to kolejny czynnik zmniejszający presję na wzrost wynagrodzeń.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie firmy mają łatwy dostęp do pracowników. W części branż nadal występują niedobory osób posiadających odpowiednie kwalifikacje, dlatego presja płacowa może utrzymywać się tam na wyższym poziomie.

Koszty zatrudnienia pozostaną wyzwaniem dla przemysłu

Dane wskazują na stopniowe wygaszanie presji płacowej. Przedsiębiorstwa ostrożniej podchodzą do podwyżek i zwiększania zatrudnienia, a pracownicy rzadziej zmieniają pracę.

Nie oznacza to jednak spadku znaczenia kosztów pracy dla przedsiębiorstw. Zmniejsza się przede wszystkim tempo ich wzrostu, podczas gdy sam poziom kosztów zatrudnienia pozostaje wysoki.

Dla firm przemysłowych oznacza to dalszą presję na poprawę produktywności. Automatyzacja, robotyzacja i cyfryzacja procesów mogą w takich warunkach stawać się nie tylko sposobem na ograniczenie wpływu rosnących kosztów pracy, ale również odpowiedzią na problemy z dostępnością wykwalifikowanych pracowników.