AI to za mało?

 

AI to za mało. O produktywności firm decydują dane, kompetencje i organizacja

Sztuczna inteligencja coraz częściej pojawia się w strategiach rozwoju przedsiębiorstw, jednak jej wdrożenie samo w sobie nie przesądza o sukcesie. Kluczowe znaczenie mają inwestycje uzupełniające – przede wszystkim w dane, umiejętności pracowników oraz sposób zarządzania organizacją.

Wdrożenia AI zwiększają efektywność – ale nie automatycznie

Analizy wskazują, że zastosowanie sztucznej inteligencji może podnieść produktywność firm średnio o około 4 proc.. Skala tego efektu jest jednak silnie uzależniona od tego, czy przedsiębiorstwa równolegle rozwijają tzw. aktywa niematerialne.

Do najważniejszych należą:

• kompetencje cyfrowe pracowników,
• dostęp do uporządkowanych i wysokiej jakości danych,
• rozwój narzędzi analitycznych i oprogramowania,
• zmiany w strukturze i procesach zarządczych.

Bez tych elementów potencjał AI pozostaje w dużej mierze niewykorzystany.

Kapitał niematerialny ważniejszy niż inwestycje w sprzęt

Wyniki badań pokazują, że największe korzyści z wdrożeń AI osiągają firmy, które inwestują w wiedzę i organizację, a nie tylko w infrastrukturę technologiczną.

Zwiększenie wydatków na szkolenia pracowników wyraźnie wzmacnia efekty wykorzystania AI, podobnie jak rozwój systemów opartych na danych. Z kolei inwestycje w tradycyjne środki trwałe – maszyny czy sprzęt – mają znacznie mniejsze przełożenie na wzrost produktywności w tym obszarze.

To wyraźny sygnał, że przewagi konkurencyjne coraz częściej budowane są nie na bazie fizycznych zasobów, lecz kompetencji i zdolności organizacyjnych.

Globalny trend: rosną inwestycje w niematerialne zasoby

Na świecie obserwowany jest wyraźny zwrot w kierunku inwestowania w aktywa niematerialne. W ostatnich latach ich wartość rosła znacznie szybciej niż nakłady na tradycyjne środki trwałe.

Średnio inwestycje w tego typu zasoby odpowiadają dziś za ponad 13 proc. PKB, a w najbardziej zaawansowanych gospodarkach – takich jak Szwecja czy USA – sięgają nawet 15–16 proc. PKB.

Polska poniżej poziomu liderów

Na tym tle Polska pozostaje w tyle. Udział inwestycji w aktywa niematerialne wynosi około 8 proc. PKB, co jest wynikiem wyraźnie niższym niż w krajach najbardziej rozwiniętych technologicznie.

Co istotne, niektóre państwa Europy – mimo niższego poziomu wykorzystania AI – intensywnie zwiększają nakłady w tym obszarze. Może to oznaczać, że przygotowują się do szybszego wdrażania zaawansowanych technologii w kolejnych latach.

Ograniczenia w wykorzystaniu AI w Polsce

Relatywnie niski poziom inwestycji w dane, kompetencje i procesy może ograniczać zdolność polskich firm do pełnego wykorzystania sztucznej inteligencji.

Już dziś widać, że skala wykorzystania AI w Polsce jest niższa niż w wielu krajach UE. Bez równoległego rozwoju zaplecza organizacyjnego wdrożenia technologiczne mogą przynosić jedynie częściowe efekty.

Potrzebna zmiana strategii inwestycyjnych

Transformacja cyfrowa wymaga szerszego podejścia niż tylko zakup nowych technologii. Firmy powinny koncentrować się na:

• rozwoju kompetencji zespołów,
• budowie i integracji zasobów danych,
• usprawnianiu procesów operacyjnych,
• łączeniu technologii z reorganizacją modelu działania.

Z punktu widzenia gospodarki oznacza to również konieczność wspierania inwestycji w kapitał ludzki i cyfryzację przedsiębiorstw.

Nowy model budowania przewagi

Sztuczna inteligencja staje się ważnym narzędziem zwiększania efektywności, ale jej skuteczność zależy od całego otoczenia organizacyjnego.

 

Firmy, które równolegle rozwijają kompetencje, dane i procesy, mogą znacznie szybciej poprawiać produktywność i budować trwałą przewagę konkurencyjną. W przeciwnym razie AI pozostanie jedynie dodatkiem, a nie realnym źródłem wzrostu.