Elektrownia jądrowa - rosnące koszta i opóznienia

 

Rosnące koszty i opóźnienia w budowie elektrowni jądrowej to poważne wyzwanie dla polskiej energetyki

Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej – kluczowego elementu transformacji energetycznej kraju – stoi przed znacznymi wyzwaniami, które mogą drastycznie podnieść koszty inwestycji oraz wydłużyć harmonogram realizacji projektu. Wynika to z najnowszej analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego („Od wizji do realizacji: renesans jądrowy w obliczu kosztów opóźnień i zakłóconych łańcuchów dostaw”). 

Koszty opóźnień – setki milionów złotych miesięcznie

Z doświadczeń międzynarodowych wynika, że budowa elektrowni jądrowej często przekracza wstępne szacunki kosztów nawet 2–5-krotnie. Każdy miesiąc opóźnienia na późnych etapach realizacji – takich jak wyspa reaktorowa czy turbiny – generuje dodatkowe obciążenia. Te obejmują przede wszystkim:

• koszt kapitału,

• utracone korzyści z niewytworzonej energii,

• koszty utrzymania pracowników i amortyzacji infrastruktury.

Łącznie skutek może wynieść od 431 mln do nawet 667 mln zł na miesiąc, zanim blok trafi do sieci. 

Główne krytyczne bariery realizacji projektu

Analiza PIE identyfikuje cztery kluczowe czynniki, które mogą negatywnie wpłynąć zarówno na czas, jak i koszty budowy:

1. Dostawa komponentów:
Krytyczne elementy elektrowni jądrowej pochodzą z ograniczonej liczby dostawców z kilku krajów (m.in. Korei Pd., Japonii czy Francji). Ze względu na rosnącą liczbę światowych projektów jądrowych rywalizacja o te komponenty może wydłużyć terminy realizacji. 

2. Braki kadrowe:
Energetyka jądrowa wymaga wysoko wykwalifikowanych specjalistów — zarówno inżynierów, jak i spawaczy z certyfikatami do pracy przy instalacjach krytycznych. W Polsce oferta kształcenia w tym zakresie jest nadal ograniczona, co może utrudnić realizację projektu zgodnie z harmonogramem.

3. Finansowanie:
Całkowity koszt budowy elektrowni w Choczewie szacowany jest na ok. 192 mld zł. Skarb Państwa zabezpieczył dotąd ok. 60,2 mld zł – to zaledwie 31 proc. potrzebnych środków. Pozostałą część planuje się pozyskać z rynku długu, co jednak wiąże się z ryzykiem wzrostu kosztów finansowania w czasie opóźnień.

4. Poparcie społeczne i polityczne:
Poziom akceptacji dla energetyki jądrowej w Polsce jest wysoki, a ponad 92 proc. społeczeństwa popiera budowę elektrowni. To ważny czynnik stabilizujący projekt, choć konieczne jest utrzymanie tego konsensusu na wszystkich etapach realizacji inwestycji.

Globalne lekcje i presja kosztowa

Problemy z kosztami i harmonogramami nie są charakterystyczne tylko dla Polski. Projekty jądrowe w Europie i Wielkiej Brytanii, takie jak Hinkley Point C czy Sizewell C, spotkały się z istotnymi opóźnieniami i przekroczeniami budżetów, nawet w przypadku modeli finansowania mieszanych z udziałem kapitału prywatnego i państwowego. 

Znaczenie dla polskiej transformacji energetycznej

 

Pomimo tych wyzwań, energetyka jądrowa pozostaje strategicznym elementem polskiej polityki energetycznej – kluczowym dla dekarbonizacji i zapewnienia stabilnych dostaw energii przy rosnących potrzebach przemysłu i gospodarstw domowych. Dlatego zrozumienie oraz zarządzanie ryzykami kosztowymi, kadrowymi i logistycznymi jest niezbędne, by inwestycja przyniosła zakładane korzyści społeczno-gospodarcze.