Produkcja jednostkowa vs seryjna w CNC

 

Produkcja jednostkowa vs produkcja seryjna – dlaczego ten sam detal może kosztować pięć razy więcej?

Produkcja jednostkowa i seryjna często wykorzystują te same obrabiarki CNC, narzędzia oraz materiały. Mimo to koszt wykonania identycznego detalu może znacząco się różnić w zależności od liczby zamawianych sztuk.

To dlatego klienci często są zaskoczeni, że wykonanie jednej części kosztuje kilkaset złotych, podczas gdy przy zamówieniu kilkuset elementów cena jednostkowa spada nawet o kilkadziesiąt procent.

Różnica nie wynika wyłącznie z czasu pracy maszyny. Znacznie większe znaczenie ma sposób organizacji produkcji oraz możliwość rozłożenia kosztów przygotowania procesu na większą liczbę detali.

W skrócie

Z tego artykułu dowiesz się:

• dlaczego produkcja jednej sztuki jest relatywnie droga,
• co najbardziej wpływa na koszt produkcji seryjnej,
• kiedy warto zamówić większą partię,
• jak zmienia się technologia wraz ze wzrostem wolumenu,
• dlaczego cena za detal nie spada proporcjonalnie do liczby sztuk.

Dlaczego pierwsza sztuka jest najdroższa?

Zanim obrabiarka rozpocznie produkcję, trzeba przygotować cały proces technologiczny.

Obejmuje on między innymi:

• analizę dokumentacji,
• przygotowanie programu CAM,
• dobór narzędzi,
• wykonanie oprzyrządowania,
• ustawienie maszyny,
• przygotowanie pierwszego detalu,
• kontrolę wymiarową.

Niezależnie od tego, czy klient zamawia jedną sztukę, czy tysiąc, większość tych czynności trzeba wykonać tylko raz.

W przypadku produkcji jednostkowej cały koszt przygotowania przypada na jeden detal. Przy dużej serii rozkłada się na setki lub tysiące elementów.

To właśnie dlatego pierwsza sztuka jest zawsze najdroższa.

Produkcja seryjna to nie tylko większa liczba detali

Wiele osób zakłada, że produkcja seryjna polega po prostu na wielokrotnym powtórzeniu tej samej operacji.

W praktyce wygląda to inaczej.

Przy większych zamówieniach technolodzy często zmieniają cały sposób prowadzenia procesu. Dobierają inne narzędzia, przygotowują specjalne uchwyty, skracają liczbę przezbrojeń, a czasem przenoszą produkcję na bardziej wydajne centrum obróbcze.

Dzięki temu skracają czas wykonania jednej sztuki, nawet jeśli przygotowanie procesu zajmuje więcej czasu niż przy produkcji jednostkowej.

Kiedy większa partia rzeczywiście obniża koszty?

Największe oszczędności pojawiają się wtedy, gdy koszt przygotowania produkcji stanowi znaczącą część całego zlecenia.

Dobrym przykładem są skomplikowane detale wymagające programowania CAM oraz wielu operacji technologicznych. W takich przypadkach różnica pomiędzy wykonaniem jednej sztuki a stu sztuk może być bardzo wyraźna.

Nie oznacza to jednak, że zawsze warto zamawiać większy zapas. Nadprodukcja wiąże się z kosztami magazynowania, zamrożeniem kapitału i ryzykiem zmian konstrukcyjnych, które mogą sprawić, że część elementów nigdy nie zostanie wykorzystana.

Optymalna wielkość partii powinna wynikać z rzeczywistego zapotrzebowania, a nie wyłącznie z niższej ceny jednostkowej.

Dlaczego dwie firmy mogą inaczej podejść do tej samej serii?

Doświadczone zakłady produkcyjne analizują nie tylko rysunek techniczny, ale również planowaną liczbę detali.

Jeżeli klient informuje, że dziś potrzebuje 50 sztuk, ale w ciągu roku zamówi kolejne 3000, wykonawca może zaproponować inną technologię niż w przypadku jednorazowego zlecenia.

Czasami opłaca się poświęcić więcej czasu na przygotowanie procesu, ponieważ inwestycja zwróci się podczas kolejnych serii. W innych sytuacjach lepszym rozwiązaniem będzie prostsza technologia, która pozwoli szybciej uruchomić produkcję.

Dlatego już na etapie zapytania ofertowego warto przekazać informacje o planowanym wolumenie i przewidywanej współpracy.

Co powinien wiedzieć dział zakupów?

Jednym z najczęstszych błędów jest porównywanie ofert wyłącznie na podstawie ceny za sztukę.

Znacznie ważniejsze jest ustalenie, czy wykonawca uwzględnił możliwość dalszej produkcji seryjnej i czy zaproponowana technologia będzie opłacalna również przy kolejnych zamówieniach.

Warto zapytać między innymi:

• czy cena zmieni się przy większej partii,
• jaki jest koszt przygotowania produkcji,
• czy program CNC będzie wykorzystany przy kolejnych zamówieniach,
• jakie są minimalne i optymalne wielkości serii.

Takie informacje pozwalają lepiej planować zakupy i ograniczać koszty w dłuższej perspektywie.

Wnioski

Produkcja jednostkowa i seryjna to dwa różne modele organizacji pracy, mimo że często wykorzystują ten sam park maszynowy. O końcowej cenie detalu decyduje nie tylko czas obróbki CNC, ale również koszt przygotowania procesu, liczba przezbrojeń oraz możliwości optymalizacji technologii.

 

Dlatego planując współpracę z firmą świadczącą usługi CNC, warto patrzeć szerzej niż tylko na cenę jednej sztuki. Im więcej informacji o planowanej produkcji otrzyma wykonawca, tym większa szansa na przygotowanie rozwiązania, które będzie korzystne zarówno pod względem kosztów, jak i terminów realizacji.