Sieci energetyczne potrzebują miliardów

 

Sieci energetyczne wymagają miliardowych inwestycji. Polska przed dużym wyzwaniem

25 mln km nowych lub zmodernizowanych linii energetycznych może być potrzebnych na świecie do 2035 r. Według Międzynarodowej Agencji Energii rozwój elektryfikacji sprawia, że infrastruktura przesyłowa i dystrybucyjna staje się jednym z najważniejszych ograniczeń transformacji energetycznej. Problem dotyczy również Polski, gdzie planowane są inwestycje warte dziesiątki miliardów złotych.

Rosnące zużycie energii zwiększa presję na sieci

Rozwój przemysłu, elektryfikacja transportu, rozwój odnawialnych źródeł energii oraz rosnące zapotrzebowanie ze strony nowych inwestycji powodują szybki wzrost znaczenia infrastruktury elektroenergetycznej.

Według danych Międzynarodowej Agencji Energii popyt na energię elektryczną w ostatniej dekadzie zwiększał się około dwukrotnie szybciej niż całkowite zapotrzebowanie na energię. Oznacza to konieczność rozbudowy infrastruktury, która będzie w stanie przesyłać i dystrybuować większe ilości energii.

MAE szacuje, że do 2035 r. konieczna będzie budowa lub modernizacja około 25 mln km linii energetycznych. Około 75 proc. tego zapotrzebowania przypada na kraje rozwijające się, a pozostałe 25 proc. na gospodarki rozwinięte.

Europa potrzebuje modernizacji sieci

Problem jest szczególnie istotny w Europie, gdzie znaczna część infrastruktury elektroenergetycznej została zbudowana kilkadziesiąt lat temu.

Według Grid Action Plan Komisji Europejskiej około 40 proc. sieci energetycznych w Unii Europejskiej ma ponad 40 lat. Modernizacja istniejącej infrastruktury oraz budowa nowych połączeń, w tym sieci transgranicznych, zostały oszacowane na około 584 mld euro do 2030 r.

Skala inwestycji pokazuje, że transformacja energetyczna nie może ograniczać się do budowy nowych źródeł energii. Bez odpowiednio rozwiniętych sieci energia z nowych elektrowni, farm wiatrowych czy instalacji fotowoltaicznych może napotykać ograniczenia związane z możliwością jej przesyłu i przyłączenia.

Operatorzy zwiększają wydatki na infrastrukturę

Potrzebę rozbudowy sieci widać również w planach operatorów energetycznych poszczególnych państw.

Włochy planują przeznaczyć na rozwój infrastruktury operatora Terna około 25 mld euro do 2035 r. Szwedzki Svenska kraftnät przewiduje inwestycje rzędu około 21 mld euro w latach 2026-2035. Francuski RTE zapowiada około 40 mld euro nakładów do 2040 r., natomiast niemieckie plany zakładają jeszcze większą skalę wydatków.

Podobne inwestycje prowadzone są poza Europą. Chiński State Grid Corporation planuje przeznaczyć do 2030 r. około 574 mld dolarów na sieci przesyłowe i dystrybucyjne.

Polska planuje budowę tysięcy kilometrów linii

Rozbudowa sieci elektroenergetycznych jest jednym z istotnych wyzwań również dla polskiej gospodarki.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne planują do 2036 r. budowę około 5000 km nowych torów linii 400 kV, a także budowę 30 nowych stacji elektroenergetycznych oraz rozbudowę lub modernizację kolejnych 110 istniejących obiektów.

Szacunkowa wartość tych inwestycji wynosi około 66 mld zł.

To jednak tylko część potrzeb. Równolegle konieczna będzie modernizacja i rozbudowa sieci dystrybucyjnych, za które odpowiadają operatorzy systemów dystrybucyjnych.

61 mld zł z Funduszu Wsparcia Energetyki

Znaczącym źródłem finansowania modernizacji infrastruktury są środki z Funduszu Wsparcia Energetyki, będącego częścią Krajowego Planu Odbudowy.

Podpisane umowy obejmują 61 mld zł wsparcia. Według przedstawionych danych środki te mają umożliwić budowę około 87 tys. km nowych sieci elektroenergetycznych oraz modernizację blisko 60 tys. km istniejącej infrastruktury.

Skala zgłoszonych potrzeb była jednak jeszcze większa. Wnioski dotyczące rozbudowy i modernizacji sieci opiewały łącznie na około 150 mld zł.

Sieci mogą stać się ograniczeniem dla przemysłu

Rozbudowa infrastruktury energetycznej ma bezpośrednie znaczenie dla przedsiębiorstw przemysłowych. Dostęp do odpowiedniej mocy przyłączeniowej jest jednym z warunków realizacji nowych inwestycji i zwiększania mocy produkcyjnych.

Problem może być szczególnie istotny dla zakładów, które zwiększają stopień elektryfikacji procesów. Dotyczy to między innymi przemysłu metalowego, maszynowego, chemicznego czy motoryzacyjnego, a także nowych inwestycji wykorzystujących energochłonne technologie.

Ograniczenia sieciowe mogą również utrudniać przyłączanie nowych źródeł energii oraz magazynów energii. W efekcie tempo modernizacji sieci może w coraz większym stopniu decydować o możliwościach rozwoju energetyki i przemysłu.

Modernizacja sieci to także impuls dla przemysłu

Tak duży program inwestycyjny oznacza jednocześnie wzrost zapotrzebowania na urządzenia, komponenty i usługi związane z energetyką.

Rozbudowa sieci wymaga między innymi nowych stacji elektroenergetycznych, transformatorów, rozdzielnic, kabli, przewodów, konstrukcji stalowych, systemów sterowania i zabezpieczeń. Konieczne będą również inwestycje w automatykę, cyfryzację infrastruktury oraz rozwiązania umożliwiające monitorowanie i zarządzanie siecią.

Dla krajowych producentów maszyn, urządzeń elektrycznych i komponentów energetycznych może to oznaczać powstanie dodatkowego rynku zamówień związanych z modernizacją infrastruktury.

Inwestycje w sieci będą kluczowe dla transformacji

Niedoinwestowanie sieci przesyłowych i dystrybucyjnych od lat jest wskazywane jako jedno z największych wyzwań transformacji energetycznej. Bez modernizacji infrastruktury trudniejsze będzie zarówno przyłączanie nowych źródeł energii, jak i zapewnienie odpowiedniej jakości oraz ciągłości dostaw.

Dla Polski oznacza to konieczność równoległego rozwijania źródeł energii, sieci przesyłowych, dystrybucji oraz infrastruktury zarządzania energią.

Skala planowanych inwestycji pokazuje, że modernizacja sieci energetycznych będzie jednym z najważniejszych projektów infrastrukturalnych najbliższych lat. Jednocześnie może stać się istotnym impulsem dla producentów urządzeń, firm wykonawczych i przedsiębiorstw przemysłowych uczestniczących w budowie nowoczesnego systemu elektroenergetycznego.