Bezpieczeństwo stanowisk zrobotyzowanych w świetle nowych przepisów. Relacja ze Strefy Bezpieczeństwa Troax na ITM Industry Europe

Wprowadzenie nowego rozporządzenia maszynowego w styczniu 2027 roku wymusi na polskich przedsiębiorstwach produkcyjnych radykalną rewizję dotychczasowych systemów zabezpieczeń. Jak skutecznie chronić zdrowie pracowników na zautomatyzowanych liniach bez utraty produktywności OEE? Odpowiedź na to pytanie przyniósł cykl pokazów technologicznych i testów udarnościowych zorganizowanych w ramach „Strefy Bezpieczeństwa Troax i Partnerzy” podczas poznańskich targów ITM INDUSTRY EUROPE.

Dynamiczny rozwój robotyzacji i automatyzacji w krajowym przemyśle generuje nowe wyzwania w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. Na nowoczesnych halach produkcyjnych, gdzie procesy obróbki i montażu realizowane są przez zaawansowane gniazda zrobotyzowane, integracja barier fizycznych z inteligentnymi systemami sterowania staje się kluczowa. Kooperacja liderów rynku: EUCHNER Polska, Efaflex Polska, Panasonic Industry Europe, ZAP-Robotyka, WOLFGRIPP oraz pomysłodawcy strefy – firmy Troax Safety Systems Poland – zaowocowała prezentacją kompletnego ekosystemu ochrony procesów przemysłowych.

Rewolucja w dyrektywie maszynowej (Styczeń 2027)

Nadchodzące zmiany w prawodawstwie Unii Europejskiej nakładają na producentów, integratorów oraz użytkowników końcowych maszyn rygorystyczne obowiązki. Nowe rozporządzenie, które zastąpi dotychczasową dyrektywę maszynową, zacznie obowiązywać od stycznia 2027 roku. Zmiany wymuszą stosowanie osłon i wygrodzeń o ściśle zdefiniowanej, udokumentowanej i certyfikowanej wytrzymałości mechanicznej.

Jak podkreślano podczas paneli dyskusyjnych, firma Troax jako jedyny dostawca na rynku jest już teraz technicznie przygotowana na nowe wytyczne. Oferowane przez nią systemy wygrodzeń siatkowych i panelowych spełniają przyszłe kryteria z dużym wyprzedzeniem, co pozwala inwestorom na realizację modernizacji parku maszynowego bez ryzyka utraty zgodności z przepisami po 2027 roku.

Testy udarnościowe na żywo: Krytyczne znaczenie poliwęglanu

Kluczowym i najbardziej spektakularnym punktem pokazów realizowanych na żywo w Strefie Bezpieczeństwa były testy dynamiczne wygrodzeń maszynowych. Ich celem było porównanie zachowania popularnych tworzyw sztucznych stosowanych jako osłony okienne i inspekcyjne w warunkach symulowanej awarii maszyny (np. niekontrolowanego wyrzutu obrabianego detalu lub pęknięcia narzędzia).

Eksperyment polegał na uderzeniu w panel testowy obciążnikiem o masie 100 kg pędzącym z prędkością 20 km/h. Próby wykazały drastyczne różnice w strukturze materiałowej:

• Polimetakrylan metylu (PMMA / Plexi): Materiał wciąż powszechnie stosowany w tańszych osłonach ze względu na oszczędności, pod wpływem energii uderzenia uległ natychmiastowej destrukcji krytycznej. Rozpadł się na ostre odłamki, które same w sobie stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia operatora znajdującego się w strefie przybramkowej.

• Panel Poliwęglanowy (PC) Troax: Standardowy panel ochronny z poliwęglanu bez trudu zaabsorbował energię kinetyczną uderzenia. Plastyczna struktura tworzywa zatrzymała rozpędzony element bez naruszenia ciągłości wygrodzenia, gwarantując pełną separację strefy niebezpiecznej.

Synergia technologii w przemyśle 4.0

Nowoczesne standardy BHP wymagają połączenia pasywnej ochrony mechanicznej z aktywną automatyką bezpieczeństwa. W dedykowanej przestrzeni targowej ITM zaprezentowano zintegrowane rozwiązania, które tworzą bezwyspowe środowisko ochronne:

• Troax: Zaprezentował flagowe wygrodzenia siatkowe, zaawansowane odbojnice przemysłowe pochłaniające energię kolizji z wózkami widłowymi oraz inteligentną platformę Active Safety.

• EUCHNER Polska: Przedstawił systemy ryglowania i zamki bezpieczeństwa najwyższej klasy z kodowaniem RFID, uniemożliwiające obejście funkcji bezpieczeństwa i manipulację przy otwieraniu drzwi osłonowych.

• Panasonic Industry Europe: Zaprezentował optoelektroniczne systemy ochrony przestrzennej – kurtyny oraz zaawansowane skanery laserowe, realizujące funkcje bezdotykowego nadzorowania stref niebezpiecznych wokół kinematyki robotów.

• Efaflex Polska: Pokazał automatyczne, szybkorolowane bramy przemysłowe zintegrowane z układami sterowania maszyn, optymalizujące cykle logistyczne przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa interfejsu człowiek-maszyna.

• WOLFGRIPP: Udostępnił innowacyjne systemy chwytakowe dla robotów przemysłowych z wbudowanym zabezpieczeniem przed spadkiem ciśnienia/zasilania, co eliminuje ryzyko upuszczenia ciężkiego detalu w sytuacjach awaryjnych.

Historyczny akcent polskiej myśli inżynieryjnej

Niezwykle interesującym elementem tegorocznej ekspozycji była strefa historyczna przygotowana we współpracy z przedsiębiorstwem ZAP-Robotyka. Zwiedzający targi ITM mogli z bliska obejrzeć unikalne, polskie roboty przemysłowe produkowane w Ostrowie Wielkopolskim w latach 80. XX wieku.

Prezentacja ta nie tylko przybliżyła korzenie rodzimej automatyzacji, ale też uwypukliła ogromną ewolucję konstrukcyjną i technologiczną, jaka dokonała się w obszarze systemów sterowania oraz systemów bezpieczeństwa na przestrzeni ostatnich czterech dekad.

Podsumowanie

Prezentacje w Strefie Bezpieczeństwa udowodniły, że nowoczesne BHP to proces multidyscyplinarny. Inwestycje w certyfikowane wygrodzenia poliwęglanowe Troax czy zaawansowaną automatykę Euchner i Panasonic nie powinny być postrzegane jako koszt, lecz jako strategiczne zabezpieczenie ciągłości biznesowej (Business Continuity) i ochrona przed przestojami produkcyjnymi. Wobec nadchodzących zmian prawnych w 2027 roku, audyt i modernizacja systemów osłonowych stają się kluczowym punktem w harmonogramie każdego managera fabryki.