Nowa czy używana maszyna?

 

Zakup maszyny produkcyjnej to jedna z większych decyzji inwestycyjnych w firmie.

Przy ograniczonym budżecie naturalnym rozwiązaniem wydaje się zakup urządzenia używanego. Nowa maszyna daje natomiast dostęp do najnowszych technologii, gwarancji i wsparcia producenta.

Problem polega na tym, że najniższa cena zakupu nie zawsze oznacza najniższy koszt produkcji.

Używana obrabiarka może kosztować znacznie mniej od nowej, ale wymagać remontu, modernizacji lub dodatkowego wyposażenia. Z kolei nowa maszyna może być droższa na początku, ale zapewnić większą wydajność i niższe koszty eksploatacji.

W skrócie

• używana maszyna może być bardzo opłacalna, ale wymaga dokładnej weryfikacji,
• cena zakupu to tylko część całkowitego kosztu inwestycji,
• przy intensywnej produkcji większe znaczenie ma wydajność i niezawodność,
• nowe maszyny oferują mniejsze ryzyko techniczne i gwarancję,
• starsza maszyna może nadal dobrze sprawdzać się przy prostszych procesach,
• przed zakupem warto policzyć koszt jednej godziny produkcji, a nie tylko cenę urządzenia.

Kiedy używana maszyna ma sens?

Zakup używanej maszyny może być dobrym rozwiązaniem, gdy firma chce szybko zwiększyć możliwości produkcyjne bez ponoszenia kosztu nowego urządzenia.

Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy:

• technologia jest dobrze znana firmie,
• maszyna ma prostą konstrukcję,
• dostępne są części zamienne,
• istnieje możliwość jej serwisowania,
• wymagania dotyczące dokładności nie są wyjątkowo wysokie,
• urządzenie ma być wykorzystywane do mniej wymagających operacji.

Przykładowo zakład może potrzebować dodatkowej frezarki CNC do wykonywania prostszych elementów. Zakup kilkuletniej maszyny w dobrym stanie może być wtedy znacznie bardziej uzasadniony niż inwestowanie w najnowszy model.

Największe ryzyko to nie cena maszyny

Przy zakupie używanego urządzenia łatwo skoncentrować się na cenie.

Tymczasem większym problemem może okazać się stan techniczny.

Przed zakupem warto sprawdzić między innymi:

• przebieg lub historię pracy,
• stan wrzeciona,
• prowadnice,
• układ napędowy,
• hydraulikę i pneumatykę,
• sterowanie CNC,
• dokładność pozycjonowania,
• stan narzędziowni,
• dokumentację serwisową.

Istotne jest również sprawdzenie, czy producent nadal zapewnia części i wsparcie dla konkretnego modelu.

Maszyna może wyglądać bardzo dobrze wizualnie, a jednocześnie wymagać kosztownego remontu.

Ukryty koszt remontu

Załóżmy, że nowa obrabiarka kosztuje 600 tys. zł, a używana 250 tys. zł.

Na pierwszy rzut oka oszczędność wynosi 350 tys. zł.

Jeżeli jednak po zakupie trzeba wydać:

• 50 tys. zł na remont wrzeciona,
• 30 tys. zł na modernizację sterowania,
• 20 tys. zł na układ chłodzenia,
• 15 tys. zł na oprzyrządowanie,
• 10 tys. zł na transport i uruchomienie,

rzeczywisty koszt używanej maszyny zbliża się do 375 tys. zł.

Nadal może być atrakcyjny, ale różnica względem nowego urządzenia jest już znacznie mniejsza.

Dlatego przed zakupem trzeba policzyć całkowity koszt uruchomienia maszyny.

Nowa maszyna to nie tylko gwarancja

Jedną z największych zalet nowego urządzenia jest możliwość dopasowania go do konkretnego procesu.

Firma może wybrać:

• moc i zakres roboczy,
• liczbę osi,
• magazyn narzędzi,
• system sterowania,
• automatyczne sondy,
• systemy pomiarowe,
• automatyzację załadunku,
• systemy odprowadzania wiórów.

Dzięki temu maszyna może być od początku skonfigurowana pod konkretną produkcję.

Nowe urządzenie oznacza również zazwyczaj gwarancję oraz dostęp do producenta i jego serwisu.

To ogranicza ryzyko nieplanowanych kosztów w pierwszych latach eksploatacji.

Kiedy nowa maszyna będzie lepszym wyborem?

Nowe urządzenie warto szczególnie rozważyć, gdy maszyna ma pracować intensywnie i stanowić kluczowy element procesu.

Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy:

• firma realizuje duże serie,
• każda godzina przestoju jest kosztowna,
• wymagane są wysokie dokładności,
• potrzebna jest automatyzacja,
• maszyna ma pracować na więcej niż jednej zmianie,
• firma planuje rozwijać produkcję przez wiele lat.

W takim przypadku dodatkowa inwestycja może zwrócić się dzięki wyższej wydajności i mniejszej liczbie przestojów.

Nie porównuj tylko ceny zakupu

Znacznie lepszym sposobem porównania jest policzenie kosztu użytkowania maszyny.

Należy uwzględnić:

Cena zakupu + transport + uruchomienie + oprzyrządowanie + serwis + energia + przestoje + przewidywane remonty.

Dopiero wtedy można porównać dwa rozwiązania.

Maszyna kosztująca 300 tys. zł może być droższa w użytkowaniu niż urządzenie za 450 tys. zł, jeżeli jest znacznie mniej wydajne i częściej wymaga napraw.

Ważny jest koszt jednej sztuki

Dla firmy produkcyjnej najważniejsza nie jest sama cena maszyny, ale wpływ inwestycji na koszt produktu.

Przykładowo używana maszyna może wykonywać detal w 15 minut, a nowa w 10 minut.

Przy produkcji 100 sztuk różnica wynosi 500 minut.

Przy produkcji 10 tys. sztuk staje się to już ogromną różnicą w dostępnej mocy produkcyjnej.

Do tego dochodzą koszty operatora, energii, narzędzi i potencjalnych przestojów.

Dlatego przy produkcji seryjnej wyższa cena nowej maszyny może być uzasadniona znacznie szybciej.

A co z maszyną kilkuletnią?

Pomiędzy nowym urządzeniem a bardzo starą maszyną istnieje jeszcze trzecia możliwość – zakup stosunkowo młodej maszyny używanej.

Kilkuletnie urządzenie może oferować:

• sprawdzoną konstrukcję,
• niższą cenę zakupu,
• dostępne części,
• znaną historię eksploatacji,
• nadal dobre parametry technologiczne.

To często interesujący kompromis dla firm, które chcą ograniczyć koszt inwestycji, ale nie chcą kupować bardzo starej maszyny.

Kluczowa pozostaje jednak historia konkretnego egzemplarza.

Czy warto modernizować starą maszynę?

Czasami zamiast kupować kolejne urządzenie można zmodernizować obecne.

Modernizacja może obejmować np.:

• sterowanie,
• napędy,
• układ pomiarowy,
• system chłodzenia,
• bezpieczeństwo,
• komunikację z systemami produkcyjnymi.

Ma to sens szczególnie wtedy, gdy mechaniczna część maszyny jest nadal w dobrym stanie.

Trzeba jednak dokładnie policzyć koszty. Modernizacja starego urządzenia może być opłacalna, ale może też okazać się kosztowną próbą przedłużenia życia maszyny, której podstawowe podzespoły są już mocno zużyte.

Używana maszyna wymaga kontroli przed zakupem

Jeżeli firma decyduje się na zakup używanego urządzenia, warto przeprowadzić próbę przed zakupem.

Najlepiej, jeżeli maszyna wykona testowy detal według wymagań przyszłego użytkownika.

Pozwala to sprawdzić nie tylko to, czy urządzenie działa, ale również:

• dokładność,
• powtarzalność,
• jakość powierzchni,
• zachowanie podczas pracy,
• stan narzędzi,
• działanie automatyki.

W przypadku drogiego urządzenia warto rozważyć również niezależną ekspertyzę techniczną.

Koszt takiej kontroli jest niewielki w porównaniu z ryzykiem zakupu maszyny wymagającej później dużego remontu.

Przykład decyzji inwestycyjnej

Firma potrzebuje dodatkowej frezarki.

Rozważa dwa warianty:

Maszyna używana: 280 tys. zł
Maszyna nowa: 520 tys. zł

Używana obrabiarka ma niższą cenę, ale jej wydajność jest około 20% niższa, a producent nie gwarantuje pełnego wsparcia dla sterowania.

Firma wykonuje jednak głównie krótkie serie i maszyna nie będzie pracowała przez całą dobę.

W takim przypadku zakup używanego urządzenia może być rozsądny.

Gdyby natomiast miała pracować trzy zmiany i wykonywać kilka tysięcy powtarzalnych detali miesięcznie, wyższa wydajność nowej maszyny mogłaby zdecydować o opłacalności inwestycji.

Nie ma więc jednej odpowiedzi na pytanie, czy lepsza jest maszyna nowa czy używana.

Najważniejsze pytanie: do czego będzie wykorzystywana?

Maszyna powinna być dobierana do procesu, a nie odwrotnie.

Przed zakupem warto określić:

• jakie detale będą produkowane,
• w jakiej liczbie,
• przez ile godzin dziennie,
• jakie są wymagane tolerancje,
• jakiego rodzaju materiały będą obrabiane,
• jaka automatyzacja jest potrzebna,
• jak długo maszyna ma pozostać w zakładzie.

Dopiero wtedy można porównywać konkretne modele.

Najtańsza maszyna nie zawsze jest najlepszą inwestycją, a najdroższa nie zawsze będzie najbardziej opłacalna.

 

Liczy się to, ile kosztuje jej użytkowanie i ile wartości może wygenerować w całym okresie eksploatacji.