4,5% PKB na obronność szansą dla przemysłu

 

4,5% PKB na obronność. Szansa dla polskiego przemysłu

Polska w 2027 r. ma przeznaczać na obronność ponad 4,5 proc. PKB, co stawia ją w gronie państw NATO przeznaczających największą część gospodarki na bezpieczeństwo. Tak wysoki poziom wydatków oznacza nie tylko wzrost możliwości obronnych, ale również potencjalnie duży impuls dla krajowego przemysłu. Kluczowe będzie jednak to, jaka część tych środków pozostanie w Polsce.

Nie tylko zakup gotowego sprzętu

Wydatki obronne mogą mieć zupełnie różny wpływ na polską gospodarkę. Zakup gotowych produktów za granicą zwiększa możliwości armii, ale jednocześnie oznacza odpływ części środków poza krajowy rynek.

Alternatywą jest zwiększanie udziału local content, czyli krajowego wkładu w realizację zamówień obronnych. Według Kamila Sobolewskiego, głównego ekonomisty Pracodawców RP, środki kierowane do polskich przedsiębiorstw mogą finansować rozwój mocy produkcyjnych, nowych linii technologicznych oraz projektów badawczo-rozwojowych.

Dla przemysłu oznacza to możliwość budowania kompetencji, które pozostaną w gospodarce również po zakończeniu konkretnych programów zbrojeniowych.

Obrona może napędzać inwestycje przemysłowe

Rosnące zamówienia dla sektora obronnego mogą zwiększyć zapotrzebowanie na krajowe zdolności produkcyjne. Dotyczy to nie tylko producentów końcowego uzbrojenia, ale również całego łańcucha dostaw.

Potencjalnymi beneficjentami mogą być przedsiębiorstwa dostarczające:

• komponenty i podzespoły,
• konstrukcje i elementy metalowe,
• elektronikę,
• systemy automatyki,
• oprogramowanie,
• technologie produkcyjne,
• maszyny i urządzenia,
• usługi inżynieryjne,
• rozwiązania dla badań i rozwoju.

W efekcie inwestycje w obronność mogą oddziaływać znacznie szerzej niż tylko na przedsiębiorstwa bezpośrednio produkujące uzbrojenie.

Potrzebne są nowe moce produkcyjne

Jednym z najważniejszych efektów kierowania większej części zamówień do krajowych firm może być rozwój infrastruktury przemysłowej. Finansowanie nowych linii technologicznych i zwiększanie zdolności produkcyjnych pozwala przedsiębiorstwom realizować większe zamówienia, a jednocześnie budować kompetencje potrzebne przy kolejnych projektach.

To szczególnie istotne w przypadku technologii wymagających wysokiej precyzji, automatyzacji oraz zaawansowanego zaplecza inżynieryjnego. Rozwój takich kompetencji może później znaleźć zastosowanie również poza sektorem obronnym.

Automatyzacja może zyskać na znaczeniu

Rozwój krajowej produkcji obronnej będzie wymagał zwiększania wydajności i powtarzalności procesów. Dla producentów może to oznaczać konieczność inwestowania w robotyzację, automatyzację, obrabiarki CNC, kontrolę jakości oraz cyfryzację produkcji.

W przypadku dużych serii komponentów lub produkcji wymagającej wysokiej precyzji automatyzacja pozwala zwiększyć możliwości produkcyjne bez proporcjonalnego zwiększania zatrudnienia.

Jednocześnie sektor obronny może generować popyt na wysoko wykwalifikowanych inżynierów, technologów i specjalistów. Według Sobolewskiego rozwój krajowego przemysłu może prowadzić zarówno do tworzenia miejsc pracy, jak i budowania kompetencji oraz know-how.

Local content jako element polityki gospodarczej

Według przedstawionej w eNewsroom argumentacji lokalny udział w zamówieniach obronnych nie powinien być postrzegany wyłącznie jako kwestia wspierania krajowych przedsiębiorstw. Ma również znaczenie dla finansów publicznych.

Jeżeli środki z budżetu trafiają do polskich producentów, część wydatków pozostaje w gospodarce i może generować kolejne inwestycje, zatrudnienie oraz wzrost produkcji. Jeżeli natomiast pieniądze są przeznaczane przede wszystkim na import gotowych produktów, efekt dla krajowej gospodarki jest znacznie mniejszy.

Obronnność może stać się impulsem dla przemysłu

Skala planowanych wydatków oznacza dla Polski możliwość przyspieszenia rozwoju krajowego przemysłu. Warunkiem jest jednak stworzenie takiego modelu zamówień, który poza dostarczeniem armii potrzebnego wyposażenia będzie jednocześnie rozwijał polskie moce produkcyjne, technologie i kompetencje.

Dla sektora przemysłowego może to oznaczać wzrost zapotrzebowania na inwestycje w automatyzację, robotyzację, park maszynowy i badania nad nowymi technologiami.

4,5 proc. PKB na obronność może więc być nie tylko wydatkiem na bezpieczeństwo, ale również impulsem do modernizacji polskiego przemysłu. Ostateczny efekt gospodarczy będzie zależał przede wszystkim od tego, jaka część tych pieniędzy zostanie wykorzystana do budowy trwałych krajowych zdolności produkcyjnych.