Firmy zwiększają inwestycje

 

Firmy inwestują więcej, ale ostrożnie rozpoczynają nowe projekty

Nakłady inwestycyjne średnich i dużych przedsiębiorstw w Polsce wyraźnie wzrosły w pierwszej połowie 2026 r., jednak nie oznacza to powszechnego ożywienia inwestycyjnego. Firmy zwiększają przede wszystkim wydatki na projekty już realizowane, podczas gdy liczba nowych inwestycji spada. Dla przemysłu może to oznaczać ostrożniejsze podejście do rozbudowy mocy produkcyjnych, automatyzacji i modernizacji parku maszynowego.

W I połowie 2026 r. nakłady inwestycyjne średnich i dużych przedsiębiorstw wyniosły 100,2 mld zł i były o blisko 14 proc. wyższe niż rok wcześniej – wynika z danych GUS. Dla porównania, w analogicznym okresie 2025 r. nakłady zmniejszyły się o nieco ponad 1 proc.

Najmocniej zwiększyły się wydatki na środki transportu – o 31 proc. Nakłady na budynki i budowle wzrosły natomiast o 9 proc.

Transport inwestuje najmocniej

Wzrost inwestycji był mocno zróżnicowany w zależności od branży. Największą dynamikę odnotowano w transporcie i gospodarce magazynowej, gdzie nakłady zwiększyły się o 57 proc. W branży zakwaterowania i gastronomii wzrost wyniósł 39 proc.

Nie wszystkie sektory zwiększały jednak wydatki. Nakłady spadły m.in. w obsłudze rynku nieruchomości – o 22 proc., górnictwie – o 12 proc. oraz budownictwie – o 1 proc.

Dane pokazują więc, że wzrost wartości inwestycji nie jest równomierny i w dużej mierze koncentruje się w wybranych sektorach.

Firmy rzadziej rozpoczynają nowe inwestycje

Jednocześnie liczba rozpoczętych inwestycji w pierwszych sześciu miesiącach 2026 r. spadła o blisko 14 proc. rok do roku.

Największy spadek odnotowano w sektorze informacji i komunikacji – o 34 proc. W transporcie i gospodarce magazynowej liczba nowych inwestycji zmniejszyła się o 19 proc., a w handlu oraz obsłudze rynku nieruchomości – po 18 proc.

Spadła również wartość kosztorysowa rozpoczynanych inwestycji – o 20 proc. W tym przypadku sytuacja była jednak bardziej zróżnicowana branżowo. W budownictwie wartość kosztorysowa nowych inwestycji wzrosła aż o 94 proc.

Większe wydatki nie oznaczają powszechnego inwestowania

Ograniczoną aktywność inwestycyjną potwierdzają dane Miesięcznego Indeksu Koniunktury. W sierpniu 59 proc. firm zatrudniających co najmniej 50 osób deklarowało brak inwestycji.

W całym pierwszym półroczu 2026 r. średnio 60 proc. badanych średnich i dużych przedsiębiorstw nie prowadziło inwestycji. To o 8 pkt proc. więcej niż rok wcześniej.

Oznacza to, że wzrost łącznej wartości nakładów inwestycyjnych nie wynika z szerokiego zwiększenia aktywności przedsiębiorstw. Większe wydatki koncentrują się w części firm i sektorów.

Podobny obraz pokazują dane NBP. Wzrost nakładów był silniejszy w sektorze publicznym niż prywatnym, natomiast mediana dynamiki inwestycji przedsiębiorstw spadła poniżej zera. Oznacza to, że co najmniej połowa firm wydawała na inwestycje mniej niż rok wcześniej.

Przemysł ostrożniej podchodzi do nowych projektów

Z punktu widzenia przedsiębiorstw przemysłowych istotna jest różnica między zwiększaniem nakładów a rozpoczynaniem nowych projektów. Firma może bowiem przeznaczać więcej pieniędzy na inwestycję rozpoczętą wcześniej, jednocześnie rezygnując z uruchamiania kolejnych przedsięwzięć.

Taki mechanizm może dotyczyć również inwestycji związanych z modernizacją produkcji, automatyzacją czy robotyzacją. Projekty już zakontraktowane i znajdujące się w realizacji są kontynuowane, podczas gdy decyzje o kolejnych inwestycjach mogą być odkładane do czasu uzyskania większej pewności co do przyszłego popytu.

Potwierdzają to odpowiedzi przedsiębiorców. 46 proc. firm wskazuje obawy dotyczące koniunktury i popytu jako barierę ograniczającą inwestycje, podczas gdy 26 proc. wskazuje na niewystarczające środki własne.

Inwestycje odbijają, ale nie ma jeszcze boomu

Dane za pierwszą połowę 2026 r. pokazują więc odbicie wartości inwestycji po słabszym 2025 r., ale jednocześnie nie potwierdzają szerokiego ożywienia inwestycyjnego.

Firmy wydają więcej, lecz przede wszystkim na projekty, które już realizują. Jednocześnie liczba nowych inwestycji oraz ich wartość kosztorysowa spadają.

Dla przemysłu oznacza to, że modernizacja istniejących zakładów i zwiększanie efektywności mogą obecnie mieć większe znaczenie niż rozpoczynanie dużych, nowych projektów. W warunkach niepewności dotyczącej popytu przedsiębiorstwa mogą preferować inwestycje o łatwiejszym do określenia zwrocie – w tym automatyzację procesów, modernizację maszyn czy rozwiązania pozwalające ograniczać koszty produkcji.

 

Na razie trudno jednak mówić o trwałym przełomie. Poprawa wskaźników inwestycyjnych pozostaje skoncentrowana w wybranych przedsiębiorstwach i branżach, a decyzje o uruchamianiu nowych projektów są nadal podejmowane ostrożnie.