Dekarbonizacja – szansą dla polskiego przemysłu

Nowy raport PIE podkreśla, że polityka klimatyczna UE, rosnące ceny energii i presja środowiskowa zmuszają do działań dekarbonizacyjnych w kluczowych gałęziach przemysłu.

Sektory chemiczny, stalowy, cementowy, wapienniczy i gipsowy zużywają ponad 5 razy więcej energii na pracownika niż średnia dla przetwórstwa przemysłowego.

Energochłonne sektory w liczbach

• Zużycie energii elektrycznej na pracownika w 2023 r.:

  • Stal: 212 MWh

  • Cement: 325 MWh

  • Chemia: 102 MWh (średnia: 44 MWh)

• Energochłonność produkcji sprzedanej była znacznie wyższa niż przeciętnie w sektorze.

Wyzwania przemysłu

Branże te obciążone są wysokimi kosztami surowców i energii, uzależnieniem od węgla (59,1% miksu energetycznego Polski w 2023 r.) oraz brakiem infrastruktury do dekarbonizacji.

 Respondenci podkreślają trzy główne problemy:

1. Brak spójnej strategii transformacji i rozproszenie kompetencji między resortami.
2. Niedostateczna integracja reprezentacji przemysłu w procesach decyzyjnych UE i słabo zabezpieczone granice w mechanizmie CBAM.
3. Specyficzne bariery technologiczne w każdej branży — np. emisje procesowe w cementownictwie, brak infrastruktury CCS, zróżnicowane wyzwania dla przemysłu chemicznego.

Rekomendacje PIE — jak to zrobić bez straty konkurencyjności?

• Ustanowienie spójnych i długofalowych ram wsparcia dostosowanych do charakteru poszczególnych branż.
• Zapewnienie dostępu do taniej, niskoemisyjnej energii elektrycznej.
• Rozbudowa infrastruktury przesyłowej dla wodoru i CO₂ oraz magazynowania CO₂.
• Wsparcie finansowe w formie dotacji i preferencyjnych pożyczek, uwzględniające ogrom inwestycji.
• Wdrażanie technologii, takich jak piece łukowe (EAF) w hutnictwie i CCS w cementownictwie, wykorzystanie złomu jako strategicznego surowca.
• Elastyczne podejście wobec wodoru i biometanu w przemyśle chemicznym.
• Promowanie niskoemisyjnych produktów poprzez zamówienia publiczne.
• Aktywne kształtowanie i doprecyzowanie mechanizmu CBAM, by chronić europejski rynek przed nierówną konkurencją.

Dlaczego ten temat to must-read?

To nie tylko kwestia ekologii — to strategiczna decyzja, która zadecyduje, czy polski przemysł energochłonny przetrwa i rozwinie się w nowej erze gospodarczej. Dekarbonizacja może stać się jego najlepszą kartą przetargową.