Jak zmienia się rynek pracy i kompetencje Polaków?

 

Jak zmienia się rynek pracy i kompetencje Polaków? Nowe wnioski PARP

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) opublikowała nowy raport „Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Aktualne trendy i wyniki badań (grudzień 2025)”, który kompleksowo analizuje kierunki zmian na polskim rynku zatrudnienia. Publikacja łączy najnowsze dane statystyczne z analizami eksperckimi, wskazując kluczowe wyzwania dla pracowników, pracodawców oraz systemów edukacji w 2026 r.

Stabilizacja na rynku pracy i prognozy na 2026 r.

Według danych GUS, stopa bezrobocia rejestrowanego w listopadzie 2025 r. wyniosła 5,6%, a przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw osiągnęło 9078,16 zł. Prognozy Komisji Europejskiej wskazują, że w 2026 r. bezrobocie mierzone zgodnie z metodologią BAEL utrzyma się na poziomie 3,1%, a zatrudnienie będzie rosnąć umiarkowanie — głównie w związku z kurczeniem się liczby osób w wieku produkcyjnym.

Badanie firmy Randstad cytowane w raporcie PARP pokazuje, że 15% przedsiębiorstw planuje zwiększać zatrudnienie w I połowie 2026 r., podczas gdy 78% firm zamierza utrzymać obecny poziom zatrudnienia, a tylko 5% rozważa redukcje etatów. Co istotne, aż 39% pracodawców planuje podwyżki wynagrodzeń, a żaden z badanych nie przewiduje ich obniżenia.

Jakie kompetencje będą kluczowe?

Raport PARP wyraźnie wskazuje, że rynek pracy coraz szybciej ewoluuje, a umiejętności pracowników muszą nadążać za zmianami technologicznymi i gospodarczymi. Na rok 2026 analizowane są przede wszystkim:

• Adaptacyjność – gotowość do uczenia się i dostosowywania zachowań do zmieniających się warunków;

• Inteligencja emocjonalna – zdolność do skutecznej współpracy, zarządzania emocjami i komunikacji w zespole;

• Myślenie krytyczne – umiejętność analizowania informacji z różnych źródeł i podejmowania świadomych decyzji;

• Biegłość cyfrowa – zdolność wykorzystania narzędzi cyfrowych i integracji rozwiązań technologicznych w codziennej pracy;

• Etyczne osądy w kontekście AI – kompetencje związane z odpowiedzialnym korzystaniem ze sztucznej inteligencji i narzędzi automatyzacji.

Zdaniem ekspertów, to umiejętności miękkie w połączeniu z technicznymi kompetencjami cyfrowymi będą najcenniejsze na rynku pracy, gdyż pozwalają pracownikom nie tylko obsługiwać narzędzia, ale świadomie je wykorzystywać, współpracować z innymi i inspirować innowacje.

Co to oznacza dla firm i edukacji?

Zmieniające się oczekiwania rynku pracy stawiają przed pracodawcami i systemem edukacji nowe wyzwania. Firmy coraz częściej wskazują, że trudno znaleźć kandydatów z odpowiednimi kompetencjami, co potwierdza konieczność inwestowania we własne kadry — przez wewnętrzne szkolenia, programy doskonalenia umiejętności oraz współpracę z instytucjami edukacyjnymi.

Równocześnie raport PARP podkreśla znaczenie ciągłego uczenia się jako kluczowego elementu kariery zawodowej. W obliczu szybkiego rozwoju technologii, pracownicy muszą być gotowi na zdobywanie i aktualizowanie kompetencji nie tylko technicznych, ale także tych umożliwiających adaptację do nowych ról i modeli pracy.

Wnioski

Najważniejsze wnioski z raportu PARP wskazują, że:

• rynek pracy w Polsce pozostaje stosunkowo stabilny,
• zatrudnienie w 2026 r. będzie się utrzymywać, przy umiarkowanym wzroście,
• kluczowe znaczenie będą miały kompleksowe kompetencje — zarówno cyfrowe, jak i miękkie,
• rozwój kompetencji pracowników staje się priorytetem dla firm i systemów edukacyjnych.

W obliczu coraz szybszych zmian technologicznych oraz transformacji sposobu pracy, inwestowanie w kompetencje staje się jednym z najważniejszych elementów strategii rozwojowej przedsiębiorstw i pracowników w nowej dekadzie.