Czy roboty przemysłowe są bezpieczne?

Czy roboty przemysłowe są bezpieczne? – Przegląd kwestii bezpieczeństwa w robotyzacji 

Roboty przemysłowe rewolucjonizują procesy produkcyjne w różnych branżach, takich jak motoryzacja, elektronika czy przemysł spożywczy. Wykorzystanie robotów pozwala na zwiększenie wydajności, precyzji oraz zmniejszenie kosztów produkcji. Jednak mimo wielu korzyści, pojawia się pytanie – czy roboty przemysłowe są bezpieczne? Czy ich zastosowanie wiąże się z ryzykiem dla pracowników? W tym artykule przyjrzymy się zagrożeniom związanym z robotami przemysłowymi, a także nowoczesnym technologiom, które zwiększają ich bezpieczeństwo.

1. Ryzyko związane z robotami przemysłowymi

Choć roboty przemysłowe są zaprojektowane z myślą o zwiększeniu efektywności, nie można ignorować potencjalnych zagrożeń. Tradycyjne roboty przemysłowe, które pracują w zamkniętych klatkach lub strefach wydzielonych, mogą stanowić zagrożenie dla ludzi, którzy znajdują się w ich zasięgu. W przypadku kontaktu z robotem, który porusza się z dużą prędkością, ryzyko wypadków jest wysokie. Wypadki mogą obejmować: 

• Uszkodzenia ciała – zderzenie z robotem, uderzenie przez poruszające się ramiona robota.
• Wciągnięcie lub przygniecenie – roboty, zwłaszcza te do spawania, montażu czy pakowania, mogą wykonywać szybkie i silne ruchy, które w razie nieostrożności mogą prowadzić do kontuzji.

2. Nowoczesne roboty współpracujące (coboty)

W odpowiedzi na obawy dotyczące bezpieczeństwa, na rynku pojawiły się tzw. roboty współpracujące, czyli coboty. To roboty zaprojektowane do pracy obok ludzi, bez konieczności oddzielania ich specjalnymi barierami czy klatkami. Coboty wyposażone są w zaawansowane systemy bezpieczeństwa, które umożliwiają im pracę w bliskiej odległości od człowieka. Dzięki takim innowacjom, roboty przemysłowe stają się bardziej bezpieczne. 

Coboty często są wyposażone w:

• Czujniki dotykowe, które automatycznie wyłączają robota, gdy wykryją kontakt z człowiekiem.
• Kamery i systemy wizji, które pozwalają na monitorowanie otoczenia i wykrywanie osób w pobliżu robota.
• Oprogramowanie pozwalające na ograniczenie prędkości ruchu robota, dostosowując go do wymogów bezpieczeństwa w danym środowisku.

3. Standardy i normy bezpieczeństwa

Zachowanie odpowiednich standardów bezpieczeństwa jest kluczowe w pracy z robotami przemysłowymi. Istnieją międzynarodowe przepisy i normy, które regulują kwestie związane z bezpieczeństwem robotów w środowisku pracy. Najważniejsze z nich to:

• ISO 10218 – standard dotyczący bezpieczeństwa robotów przemysłowych, który zawiera wytyczne dotyczące projektowania, instalacji i obsługi robotów.

• ISO/TS 15066 – norma dotycząca robotów współpracujących, która określa zasady dotyczące interakcji ludzi i robotów, aby zminimalizować ryzyko wypadków.

Zgodność z tymi normami zapewnia, że roboty przemysłowe są zaprojektowane w sposób minimalizujący ryzyko dla pracowników, a także umożliwia ich bezpieczną współpracę z ludźmi. 

4. Automatyczne systemy bezpieczeństwa

Wiele nowoczesnych robotów przemysłowych jest wyposażonych w automatyczne systemy bezpieczeństwa, które są w stanie wykryć nieprawidłowości i podjąć działania zapobiegawcze. Do takich systemów należą:

• Systemy detekcji ruchu – roboty wyposażone w czujniki, które monitorują ruchy ludzi w pobliżu. W przypadku wykrycia osoby w strefie robota, system automatycznie zmienia prędkość robota lub zatrzymuje jego działanie.
• Systemy awaryjnego zatrzymania – specjalne przyciski lub panele umożliwiające szybkie wyłączenie robota w razie potrzeby. W niektórych przypadkach roboty są zaprogramowane tak, aby w razie wykrycia problemu, natychmiast zatrzymały swoją pracę.
• Oprogramowanie sterujące – pozwala na monitorowanie stanu robota w czasie rzeczywistym oraz wykrywanie wszelkich nieprawidłowości, które mogą prowadzić do zagrożenia.
  
  

5. Profesjonalne wygrodzenia robotów

W miejscach, gdzie roboty nie są współpracujące (np. tradycyjne roboty przemysłowe), zastosowanie profesjonalnych wygrodzeń robotów jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pracowników. Firmy specjalizujące się w produkcji systemów wygrodzeń, oferują wysokiej jakości rozwiązania, które skutecznie oddzielają roboty od ludzi na linii produkcyjnej.

Wygrodzenia robota zapewniają:

• Fizyczne oddzielenie ludzi od robotów, co minimalizuje ryzyko wypadków.
• Zabezpieczenia dostępu – zapobiegają przypadkowemu wejściu pracowników do strefy robota, zwłaszcza gdy robot pracuje z dużą prędkością lub w niebezpiecznych warunkach.
• Zwiększenie widoczności – nowoczesne wygrodzenia są przezroczyste, co pozwala na łatwy podgląd procesów robotycznych bez konieczności wchodzenia w strefę robota.

Dzięki takim rozwiązaniom można skutecznie zarządzać przestrzenią roboczą, zapewniając bezpieczeństwo zarówno dla robotów, jak i dla ludzi pracujących w pobliżu. 

6. Szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa

Bezpieczna praca z robotami przemysłowymi wymaga również odpowiedniego szkolenia pracowników. Operatorzy i pracownicy, którzy będą pracować w pobliżu robotów, muszą znać zasady ich obsługi i zachować ostrożność. Wiele firm oferuje specjalistyczne kursy i szkolenia, które uczą, jak prawidłowo współpracować z robotami i jak reagować w sytuacjach awaryjnych. Kluczowe aspekty szkolenia to:

• Zasady bezpieczeństwa – jak unikać ryzyka związanego z pracą w pobliżu robota.
• Procedury awaryjne – jak postępować w przypadku wykrycia usterki lub zagrożenia.
• Obsługa i konserwacja – jak dbać o stan techniczny robotów, aby uniknąć awarii.

7. Zalety robotów w kontekście bezpieczeństwa

Choć roboty przemysłowe mogą stanowić zagrożenie, w wielu przypadkach ich obecność w zakładach produkcyjnych poprawia ogólne bezpieczeństwo pracy. Dzięki automatyzacji niebezpiecznych i monotonnych zadań, takich jak prace w ekstremalnych warunkach temperatury czy w strefach o dużym poziomie hałasu, ryzyko urazów u ludzi znacznie maleje. Roboty mogą również pełnić funkcję monitorującą, wykrywając nieprawidłowości w procesie produkcji i zapobiegając wypadkom. 

Podsumowanie

Czy roboty przemysłowe są bezpieczne? Odpowiedź na to pytanie brzmi: tak, pod warunkiem, że są odpowiednio zaprojektowane, zainstalowane oraz obsługiwane. Nowoczesne roboty, zwłaszcza roboty współpracujące (coboty), oferują szereg funkcji zwiększających bezpieczeństwo pracy. Dodatkowo, przestrzeganie międzynarodowych norm, zastosowanie systemów detekcji, profesjonalnych wygrodzeń takich jak te oferowane przez Troax, oraz szkolenie pracowników w zakresie obsługi robotów mogą zapewnić bezpieczne środowisko pracy. Roboty przemysłowe, dzięki odpowiednim technologiom i zabezpieczeniom, mogą stać się kluczowym elementem wspierającym wydajność i bezpieczeństwo w zakładach produkcyjnych.